Sunday, November 28, 2010

Unknown dead Bodies! Are they Unknown Dead Bodies?

Long way!

گمنام لاش! ڇا گمنام لاش آهن؟

وينگس


چوڪ تي لاش ڪنهن جو آهي؟

ماڻهن جون اکيون سڄاڻيندي به اڻڄاڻائي جو مظاهرو پيون ڪن!

ڇو نه ٿا اقرار ڪن ته

هي لاش مير جو آهي،

اهي سڀ اڻڄاڻائي جو مظاهرو ڇو پيا ڪن؟

۽ تون اڻڄاڻائي ڇو پئي ڪرين،

تنهنجيون اکيون پوليس واري کي نه پيون ڏسن،

جيڪو رڙيون ڪري چئي رهيو آهي ته هي لاش گمنام لاش آهي،

ڇا ان جي اڳيان ڪير چئي سگهي ٿو ته هي لاش گمنام ناهي؟

رياست جي خوف ۾ ڪمزور اکيون سچائي کي سڄاڻڻ ۾ اڻڄاڻ ٿي وينديون آهن،

ائين جيئن لاش مٿان بيٺل هر ماڻهو جون اکيون ڪمزور اکيون آهن،

اهي ڪيئن چئي سگهن ٿيون ته هي لاش گمنام ناهي،

اسان ڪيترائي جنازا گمنام لاشن جي نالي تي کنيا آهن،

اڄ وري ٻيهر مير جو لاش ڪلهن تي ڏنو ويو آهي،

گمنام لاش جي نالي تي،

پر تون، مان ۽ ڌرتي سڀئي ڄاڻيون ٿا ته

هي لاش گمنام ناهي ... لاش گمنام ڪيئن هوندا آهن؟

بس اسان جون اکيون گمنام ٿي وڃن ٿيون،

لاش ڪڏهن به گمنام ناهن ٿيندا،

ها! مير جو لاش گمنام ناهي. (هلينا)


ڪيتري عرصي کان پوءِ مون ڏانهن هلينا هي نظم لکي موڪليو هو جتي هن ڀيري ان مون ڏانهن هي لکي موڪليو ته اڄ مان هي ٻه لفظ پنهنجي اندر مان لکيا آهن جي تون پڙهڻ چاهين ته.
جنهن وقت مان هي نظم پڙهي رهي هئس ان وقت بي بي سي ريڊيو تي خبر هلي رهي هئي ته بلوچستان ۾ چار گمنام لاش مليا آهن جن لاءِ چيو وڃي ٿو ته اهي لاش ڌنار ڏٺا هئا، ڊاڪٽر جي رپورٽ مطابق ته انهن لاشن کي چار مهينا ٿي ويا آهن جنهن ڪري انهن جو گوشت به ڳري ويو آهي، ڪجهه چئي نه ٿو سگهجي ته هي لاش ڪنهن جا آهن.
عيد واري ڏينهن تي مون کي فون آيو هو ته بلوچستان ۾ پنج missing people جا لاش هٿ آيا آهن جن ۾ هڪ صحافي حميد لالا بلوچ جو آهي ۽ چار لاش گمنام آهن.


انهن خبرن جي ماحول ۾ مون کي هلينا مسلسل ياد اچي رهي هئي. ۽ مان سوچي رهي آهيان ته رياستي شهرين جا پنهنجي ئي ڌرتي تي لاش گمنام ڪيئن ٿي سگهن ٿا؟ هي مرندڙ ماڻهو ڪنهن ٻئي ملڪ ۾ قتل ناهن ڪيا ويا، اهي پنهنجي ئي گهر اندر قتل ڪيا ويا آهن ان جي باوجود به رياست ڪيئن آرام سان انهن کي گمنام لاشن جا نالا ڏئي سگهي ٿي؟
اهي سڀ هي ڪم ڪيترو نه آساني سان ڪري رهيا آهن؟
هن رياست (ڪالوني) ۾ انسانن جو قتل جانورن کان به سستو ٿي رهيو آهي. چئن ماڻهن جا چار مهينا لاش پيل رهيا ۽ ڪنهن کي خبر نه پئجي سگهي ته اهي لاش ڪنهن ڦٽا ڪيا آهن؟ انهن لاشن سان ورتاءُ جانورن کان به ڪريل ڪيو ويو.

هتي مان انسانيت جي حس ختم ڇو ٿي رهي آهي؟ ڪيستائين انسانيت کي ائين قتل ڪري انهن کي جانورن جي کائڻ لاءِ ڇڏي ڏنو ويندو؟ ڇا اسان جي دور جي انسان ناانصافي محسوس ڪرڻ ڇڏي ڏني آهي؟ ڇا انهن جو اندر کي محسوس نه ٿيو ته هي چار لاش گمنام ناهن. اتي ئي گمشده ماڻهن جي قتل جي خبر جن کي پڻ گمنام لاش جو نالا ڏنا ويا سواءِ هڪ صحافي جي جنهن کي گمنام لاش جو نالو نه ڏئي سگهيا. گمشده ماڻهن جو ڪيس سپريم ڪورٽ ۾ هلي رهيو آهي جن لاءِ چيو ويو ته missing people ملي نه ٿا سگهن. پوءِ عيد تي پنجن ماڻهن جي لاشن جو تحفو بلوچستان کي ڪنهن ۽ ڪهڙن هٿن ڏنو آهي؟ هر انسان جو لاش ۽ پاسي کي چِٽ لکي وڃي ٿي ته هي لاش گمنام لاش آهي، اهي لکندڙ هٿ ڪمزور هجن ۽ انهن جي من ۾ درد کي محسوس ڪرڻ جي سگهه نه هجي جيڪي آرام سان ٻين جي پيارن کي گمنام جي پرچي ۾ گم ڪري ڇڏي ٿا.

انهن جا گهر ۽ پيارا بلوچستان جي ڪنهن غريب گهر ۾ رهن ٿا جيڪي اڄ به انتظار ۾ آهن ته اهي واپس ايندا. پر انهن کي ڪير وڃي ٻڌائي سگهندو ته رياست انهن کي گمنام لاشن جي جهان ۾ موڪلي ڇڏيو آهي.

بلوچستان لاوي جيان ٻري رهيو آهي، جتي هر پاسي کان باهه ئي باهه آهي، ان ٻرندڙ لاوي مان نڪرندڙ سڙيل لاش معصوم عوام جا آهن جن کي گمنام لاشن جا نالا ڏئي ڪري معاملي کي دٻايو پيو وڃي. اڄ مان هڪ سوال ڪرڻ چاهيندس ته گمنام لاشن مان انهن جي مراد ڪهڙي آهي؟ اهي سڀئي هن رياست جا شهري آهن جن جا گهر ۽ شناخت پڻ موجود آهي، انهن سڀني کي خبر آهي ته انهن جا جنازا ڪهڙي گهر کان کڄندا!

انهن جي گهرن تائين لاش پهچائڻ جي بجاءِ رياستي ادارا پنهنجي سُستي ۽ نااهلي ڪري انهن لاشن کي ڪهڙي بنياد تي گمنام پيش ڪن پيا؟ ڇا رياستي ادارن کي خوف آهي ته جيڪڏهن انهن اصليت پيش ڪئي ته انهن جي ڪمزوري ۽ ناانصافي پڌري پٽ ظاهر ٿي پوندي؟ پنهنجو پاڻ کي گمنامي نالي هيٺ لڪائيندي آخر معصوم عوام کي تڪليف ڇا لاءِ پهچائي رهيا آهن؟ مون ڏانهن هڪ اڻڄاڻ آف لائين ميسيج موڪلندي چيو ته آخر بلوچستان ۾ مرندڙ بلوچي ئي گمنام لاش ڇا لاءِ آهن؟ هتي ٻاهرين صوبي جا ماڻهن مرن ٿا، پر انهن کي گمنام لاش نه پيو چيو وڃي بلوچ پنهنجي گهرن ۾ قتل ڪيا وڃن ٿا ۽ انهن کي ئي گمنام لاش چيو وڃي ٿو. ائين ڇو آهي؟

بلوچستان ۾ اسٽبلشمينٽ گهڻي تيزي سان ڪم ڪري رهي آهي ان جي موجودگي ۾ گمنام لاش رستن تي ڪيئن ملي سگهن ٿا ۽ چئن مهينن تائين لاش بيابان ۾ پيل رهن ٿا، پر انهن مٿان ايجنسين جي نظر نه ٿي وڃي؟ اهو سڀ ڪيئن ممڪن آهي؟ ۽ ان آف لائين ميسيج ۾ سچ ئي لکيو ويو ته پنهنجي ڌرتي تي قتل ٿيندڙ بلوچي گمنام ۽ غير بلوچي جي سڃاڻپ موجود آهي، ائين ڇو آهي؟ اسان هي سوال رياست کان ئي پڇڻ چاهينداسين ته رياستي شهري گمنام ڪيئن هوندا آهن.

اها حقيقت ڪڙي گوري جيان آهي جنهن کي ڪير به نڙيءَ مان ڪڍڻ لاءِ تيار ڪانهي انهن ۾ سگهه ئي ڪانهي جو اهي تسليم ڪري سگهن. پنهنجي ڌرتي تي قتل ٿيندڙ معصوم انسان ڪڏهن به گمنام ٿي نه ٿا سگهن، بس رياستي ادارن جون ڪمزور حڪمت عمليون پاڻ کي گمنام نالي هيٺ لڪائڻ جي ڪوشش ڪن ٿيون.

جڏهن ته اسان سڀئي ڄاڻيون ٿا ته هي لاش گمنام ناهن. بس اسان جي اکين آڏو ڏني ويل پرچي غير انسانيت ڪمن ۽ ناانصافي مٿان پردو رکڻ جي ڪوشش آهي.

جن بلوچن جي لاشن کي گمنام ڪري مٽي جي چادر پارائي وئي آهي انهن جي گهر ڀاتين کي ڪير ٻڌائي اچي ته انهن توهان جي پيارن کي ڪفن گمنام لاش جي نالي تي ڏنو آهي، رياست ڪفن ته ڏنو پر گمنام پرچي جي ملڻ کانپوءِ مظلوم انسانن کي دفنايو ويو آهي. اهي لاش جيڪي گمنام نه هئا، پر گمنام ڪيا ويا.


Published in Daily Ibrat newspaper on November/29/2010

No comments:

Post a Comment