Wednesday, December 29, 2010

After 27th december 2010

27 ڊسمبر کانپوءِ

وينگس

27 ڊسمبر کانپوءِ هر هڪ شيءِ پنهنجي رفتار سان هلي رهي آهي. وقت ڊوڙي رهيو، ايتري تيز رفتار سان ڊوڙي رهيو آهي جنهن ۾ اسان جا ڏک ۽ سور اڄ به اتي ئي بيٺل آهن.

مان هينئر به محسوس ڪري رهي آهيان ته اسلام آباد ۾ ويٺل آهيان ۽ پنڪي ڀٽو پنڊيءَ جي جلسي ۾ خطاب ڪري رهي آهي. سچ هي آهي ته مان پنهنجن خيالن کي سچائي کان پري وٺي وڃي رهي آهيان. ڇاڪاڻ جو منهنجو اندر اڄ به 2007 ع جي 27 ڊسمبر واري شام کي قبول ڪرڻ لاءِ تيار ناهي. مان ڪيئن قبول ڪيان؟ ۽ سچ جو شهزادو مون کي زور سان چئي رهيو آهي ته هوءَ هاڻي ماضي جو حصو ٿي چڪي آهي.

۽ مان ٽن سالن جي جدائي کان پوءِ به هي سڀ ڪجهه قبول ڪرڻ لاءِ راضي ناهيان. پنڪي کانپوءِ اڄ هر شيءِ بيسوادي آهي. هن جي وڃڻ کان پوءِ پ پ کي هيوي مينڊيٽ مليو آهي. جتي ڪٿي مشرف جي جاءِ تي ووٽ واري حڪومت آهي، پر انهن ۾ سواد ناهي، هر هڪ شيءِ بيسوادي آهي، ۽ جڏهن شيون بيسوادي ٿي وڃن ته اهي ڪڏهن خوشي نه ٿيون ڏئي سگهن.

هُو اڄ به اسان تي پٿراءُ ڪري رهيا آهن، انهن جي پيش قدمي کي اسان جا رت سان ڀريل پير به خاموش ناهن ڪري سگهيا. انهن جي دل تي چرٻي چڙهيل آهي، انهن اسان سان هر ويل قهر ڪيو آهي، پوءِ به اسان انهن جي هر گهاوَ تي خاموشي اختيار ڪري صبر جو ڍڪ پيتو آهي، انهن جن جي اکين ۾ رت ڀريل هو. اڄ به اهي اکيون ساڳيون آهن.

27 ڊسمبر جي شام گذري وئي. جڏهن اي آر واءِ چئنل شهيد پنڪي جي ياد ۾ جهلڪيون ڏيکاريندي شهيد پنڪي ۽ بيگم نصرت ڀٽو کي ڏيکاريو، هڪ پيڙاءَ سان ڀريل سين اکين جي آڏو گذري ويو، جنهن ۾ شهيد پنڪي هيٺ ويٺل هئي، ۽ بيگم نصرت ڀٽو اٿي بيٺي هئي، ان دوارن ٻنهي جا چهرا شهيد مير جي قبر ڏانهن هيا ۽ شهيد پنڪي پنهنجي ماءُ جي هٿن ۾ هٿ ڏئي زور سان روئي رهيون هيون. ها هي اهڙو منظر هو جنهن کي جن اکين ڏٺو هوندو انهن تي اها گهڙي ڇپ جيان ڪري هوندي، ائين جيئن مون محسوس ڪيو، دل کي ڪيترو نه زور سان سَٽَ آئي هئي.

۽ ڪير چئي سگهي ٿو ته شهيد پنڪي اخلاقي طور تي به شهيد مير ڪيس ۾ ملوث ٿي سگهي پئي؟ جن اکين ماءُ ۽ ڌيءَ کي روئيندي ڏٺو اهي مڃڻ لاءِ تيار نه ٿيون ٿي سگهن ته شهيد پنڪي ڪٿي به شهيد مير جي ڪيس ۾ ملوث آهي. ان کي زندگيءَ جي هر موڙ تي بيوفائي ملي، جي وفا ملي ته ان کي صرف عوام کان ملي رهي آهي، عوام جي لاڏلي ضدي پنڪي انهن کي تنها ڇڏي وئي.

27 ڊسمبر به گذري ويو، پردي پٺيان ويٺل پنهنجن ماڻهن جي ذريعي شهيد پنڪي جي قاتلن جي ڳولا لاءِ مرلي وڄائيندي اسان کي پنهنجي همدردي ڏيکاري رهيا آهن. اسان جن کي خبر آهي ته شهيد پنڪي جا قاتل ڪهڙا آهن؟

ڇا هن ملڪ جي اسٽبلشمينٽ اجازت ڏيندي ته مشرف کي ملڪ آڻي جيل ۾ وڌو وڃي؟ ٽي وي چئنل اهو سوال ڇو نه ٿا اٿارين؟ عوام رڙيون ڪري چئي رهيو آهي ته قاتل ڪير آهي؟ پوءِ ڇو نه ٿا ميڊيا وارا چون ته مشرف کي گهرايو وڃي؟ اهي سلجهيل معاملي کي الجهائين ڇو پيا؟

عوام جسم تي گهاوَ نه کاڌا آهن هن عوام دل ۾ گهاوَ کاڌا آهن، ۽ جن دل تي زخم جهليا هجن اهي ڄاڻي سگهن ٿا ته زخم ڏيندڙ هٿ ڪهڙا آهن؟

اسان 27 ڊسمبر جي شام کي نه ٿا وساري سگهون. ۽ هن ڀيري واري شام هڪ ڀيرو ٻيهر زخم ڏئي وئي، بيگم نصرت ڀٽو ۽ شهيد پنڪي جو منظر ڪير به وساري نه ٿو سگهي!

اسان جي پيڙائن جو حساب ڪتاب ڪڏهن ٿيندو؟ ڇا اهو ٿيڻو به آهي؟

جڏهن اصل خوني اکيون اڄ به مزا ماڻي رهيون آهن. انهن جي من ۾ ڪٿي به ندامت ناهي، انهن ڪڏهن به پنهنجن گناهن جا اقرار نه ڪيا آهن، پر اهي ڪنڌ مٿي ڪري فخر سان هلي رهيا آهن.

۽ اسان مسڪين عوام ڏانهن منهن ڪري اکيون ٽيڏيون ڪندي چيو پيو وڃي ته توهان پنهنجن گناهن جا پاڻ ئي ذميوار آهيو، توهان وڏا ڏوهي، غلام ۽ جاهل آهيون. اهي بلڪل درست ئي آهن، انهن ڪڏهن غلط چيو آهي ڀلا؟ اسان غلام آهيون ڇاڪاڻ جو اسان انهن جي ڏاڍ تي خاموش اختيار ڪري وڃي غلامن جي قطار ۾ بيٺاسين، اسان ڏوهي ئي آهيون ڇو جو اسان انهن جي گناهه تي منهن تي مان سجائي ويهي رهياسين. اسان جاهل ئي هياسين جو اسان ووٽ جي قطار ۾ بيهي ڪري هڪ ڀيري ٻيهر جڪڙيل مخصوص طاقت جي محور کي وٿي ڏنيسين ته توهان پنهنجي راهه جوڙي ٻيهر آرام سان هليا وڃو! اسان پنڪي جي جدائي تي اقرار ڪريون ٿا ته ها! اسان اهي سڀ ڪجهه آهيون جيڪو ڪجهه توهان اسان کي چيو آهي.


يتيمي جي غم کي ڪير محسوس ڪري سگهي ٿو؟ جيڪي زندگي جي راهن تي اڪيلا هجن، ۽ ناانصافي جا پٿر تنها مسافرن مٿان هنيا وڃن، انهن کي پيڙاءَ جي درد جي ڄاڻ آهي ته هن درد جي راهه ڪهڙي رستي ڏانهن پئي وڃي؟

ڊسمبر جو مهينو هميشه لاءِ اداسي ۽ سوڳ وارو مهينو رهجي ويو آهي، اسان ڪيترو به چاهيون هن مهيني تي مسڪراهٽ آڻي خوشي کي ڀليڪار ڪيون پر اسان ڄاڻون ٿا ته اسان ائين نه ٿا ڪري سگهون. ڪيئن خوشين کي ماتمي گهر ۾ اچڻ ڏيون جتي هڪ نه ختم ٿيندڙ غم اچي بسيرو ڪيو آهي.

اسان کي مڃڻو پوندو ته هوءَ هاڻي هڪ ماضي جو قصو ٿي چڪي آهي، هوءَ جنهن جي زندگي بيرحم لهرن مان گذرندي رهي. شهيد پنڪيءَ ڪهڙو الزام برداشت نه ڪيو هو؟ پيءُ جي ڪيس کان وٺي ڀاءُ جي قتل تائين جا الزام ان مٿان ايندا رهيا، اهڙو پاسو نه بچيو هو / آهي جنهن شهيد پنڪي تي پنهنجي حصي جا پٿر کڻي نه هنيا هجن. هر هڪ وسان نه گهٽايو. ڪنهن سچ چيو ته تاريخ جا ڪردار هلڪڙن ماڻهن کان برداشت نه ٿيندا آهن اهي پاڻ کي غير محفوظ سمجهندي رستن تي بند ڏيڻ ۽ پٿر هڻڻ کان رهي نه سگهندا آهن.

ان کي ڄاڻ هئي ته هوءَ نه رهندي، ان کي سڀ ڪجهه خبر هئي ته مان انهن جي سياسي ٺڳبازي واري چال ۾ جڪڙجي چڪي آهيان، هاڻي اهي آخري وار ۾ ويٺل آهن، موت سان مهاڏو اٽڪائڻ وارا ڪردار ڪڏهن به بزدل ناهن ٿيندا. پوءِ ڪيئن هوءَ بزدل ٿي ڪري هارائيندڙن جي ڪئمپ ڏانهن واپس وڃي ها؟ سنڌي سڀ ڪجهه برداشت ڪري سگهي ٿو پر سنڌي ڪڏهن به ڀاڙي ٿي ڪري جنگ جي ميدان مان ڀڄي نه ٿو سگهي.

پوءِ هوءَ اهو سڀ ڪجهه ڪيئن پئي ڪري سگهي؟ جنهن کي اها خبر هجي ته زندگي ڪچي گهڙي جيان آهي، ۽ هڪ ڏينهن هي گهڙو لهرن ۾ لڙهي وڃڻو آهي، هڪ ڏينهن سڀ ڪجهه مٽيءَ سان مٽي ٿي وڃڻو آهي، هن اهڙي راهه جي چونڊ ڪئي جنهن راهه کي ڪا به لهر لوڙهي نه ٿي سگهي ۽ جلادي هٿ ڊاهي نه ٿا سگهن، ان موت کي مات ڏني ۽ تاريخ جي سيني تي زندگي جي گهڙي کي پنهنجي رت سان ڀري امر ڪري هلي وئي.

هوءَ ڪيتري نه بيچين هئي، ان اسان جي نه ٻڌي، هوءَ نه اچي ها. گهٽ ۾ گهٽ اسان جي حصي ۾ سياسي يتيمي ته نه اچي ها. شهيد پنڪيءَ جي جدائيء اسان جي حصي ۾ سياسي يتيمي ڏني آهي، هاڻي عوام اڪيلو بيٺل آهي ۽ نهاري رهيو آهي ته ڪڏهن ٿا عوام جي نبض کي سمجهندڙ سياسي هيرا اچن، اڄ سياسي صحرا ۾ ڪٿي ڪجهه به ناهي، هڪ نه کٽندڙ تنهائي ۽ ناانصافين جو طوفان آهي.

ٽن سالن جي جدائي کان پوءِ به اسان اڄ اتي ئي بيٺل آهيون جتان شهيد پنڪي اسان کي ڇڏيو هو. بس هاڻي هوءَ ناهي رهي پر اکين ۾ اداسي ۽ غم موجود آهي.



Published in Daily Ibart 29 december 2010

Tuesday, December 28, 2010

Education for All!

هڪ ڏينهن جو روزو!

وينگس.


اسان لاءِ سڀ ڪجهه ڪرڻ وارا اهم شيون ناهن ڪري رهيا آهن، جيڪڏهن اهم ۽ بنيادي شيون ٿيڻ لڳن ته سڄو معاملو ئي حل ٿي وڃي ۽ مسئلن جي گنديءَ ۾ معصوم عوام منجهيل نه رهي. مٿان وارا اهو ئي نه چاهي رهيا آهن ته عوام جي زندگيءَ کي اهم ۽ بنيادي شيون ڏئي اهي پنهنجي لاءِ ڏچا پيدا ڪن.
عوام ساده لوح ٿي سگهي ٿي پر عوام جي حقن تي حڪمراني ڪندڙ ساده لوح بلڪل ناهن، اهي وڏا شاطر ۽ چالاڪ لومڙيءَ جيان ڦيرندڙ آهن. هڪ هنڌ لکيل هو ته هڪ بادشاهه پنهنجي وزير کان پڇيو ته قوم کي غلام ڪيئن ٿو رکي سگهجي؟ ۽ قوم غلام رهندي به محسوس نه ڪري سگهي ته اها غلام آهي. وزير سڪون سان جواب ڏنو ته انهن جي ذهنن کي غلام بڻائي ڇڏيو. بادشاهه ٻيهر سوال ڪندي پڇيو ته ڇا مطلب آهي؟

وزير کلندي چيو ته بادشاهه سلامت جنهن قوم وٽ ذهن يعنيٰ سوچڻ جي سگهه ئي نه هوندي اهي پنهنجين بربادين جو ذميوار ٻئي ڪنهن ئي ڪيئن ٿا بڻائي سگهن؟ ۽ سوچندڙ ذهنن کان مفلوج ذهن ئي آساني سان غلام ٿي سگهن ٿا، اهي ڍڳي جيان کوهه جي چوءگرد چڪر سوء ڀيرا هڻي سگهن ٿا بينا هڪ سوال ڪرڻ جي.
بادشاهه وزير کان وري سوال ڪري ٿو ته پوءِ ذهنن کي غلام ڪيئن ڪجي؟ وزير عرض ڪندي چيو ته بس انهن جي ذهنن کان تعليم جي خوراڪ کسي ڇڏو.
جيڪڏهن اسان مٿان ڳالهه کي پنهنجي سماج ۾ لاڳو ڪريون ته اها سان تي ٺهڪي اچي ٿي. اڃا ڪالهه جي ڳالهه آهي جڏهن سنڌ يونيورسٽي جهڙو اداري مان پڙهندڙ شاگردن ون يونٽ جي خلاف منهن توڙ جواب ڏنو، انهن سنڌ جي هر ناجائز قدم تي آواز اٿاريندي ان وقت جي حڪومت کي ٽف ٽائيم ڏنو پئي.
اهو سڀ ڪجهه انڪري ڪونهه هو ته سنڌ يونيورسٽي ۾ ڪي ملهه وڙهندڙ شاگرد هئا انهي ڪري هو جو ان دور ۾ سنڌ يوينورسٽي وٽ واقعي ۾ به شاگرد هيا. هاڻي سنڌ يونيورسٽي پنهنجي جيءَ ۾ جهاتي پائي ڏسي ان کي اندازو ٿي ويندو ته اهي ڪٿي بيٺل هئا ۽ هينئر ڪٿي بيٺل آهن؟
سنڌ جي تعليم کي ڪاپاري ڌڪ ان وقت لڳي ٿو جڏهن جنرل ضياء جهڙو راڪاس پاڪستان جي اقتدار ۾ منهن ڪڍي سڄي سسٽم کي ناڪاره ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو. جنرل ضياء سنڌ جي تعليم کي برباد ڪيو، جنهن جا اثر اڄ تائين موجود آهن، ڇاڪاڻ جو جڏهن ادارا پنهنجي اندر مافياازم پيدا ڪري ويهن ته پوءِ اهي ادارا نه پر مافيا جيان زهر هارڻ لڳن ٿا، انهن جي سڄي بدن ۾ زهر ۽ بوگس سسٽم جو راڄ هوندو آهي.


ائين ئي سنڌ جي تعليم بدن کي به مافيائن وڪوڙي ڇڏيو آهي، جنهن مان ڇٽڪارو حاصل ڪرڻ انتهائي ڏکيو ۽ مشڪل آهي. اسان جيڪڏهن هڪ پاسي تي هٿ رکڻ جي ڪوشش ڪريون ٿا ته ٻيا پاسي وارا مافيا گروهه اُٿي کڙا ٿين ٿا ۽ مرلي وڄائي انساني حقن جي تذليل ڳائڻ شروع پيا ڪن.
هڪ اهڙي مافيا دلدل مان نڪرڻ آسان ڪانهي، حقيقت آهي ته مٿان وارا به چاهن ٿا هي تعليم جي سگهه بغير رهن. پردي پٺيان وارن جيڪا ڪاري راند رچي آهي، ان ۾ شڪ ناهي ته اسان به برابر جا شريڪ آهيون، اسان انهن کي دڳ ڏنا آهن ته اچو اسان کي برباد ڪريون.
گناهه جو ليڪو جيڪڏهن انهن ڪڍيو آهي ته ان ليڪي جي اندر داخل پاڻ به ٿيا آهيون، جيڪڏهن انهن اسان کي گهاوَ هنيا آهن ته انهن گهاون کي ناسور اسان پاڻ به ڪيو آهي، ۽ جيڪڏهن انهن اسان کي ناڪارا ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي ته اسان پاڻ کي بيڪار ڪرڻ جي پاڻ به ڪوشش ڪئي آهي. جيڪڏهن اهي گناهگار آهن ته انهن جي گناهه ۾ اسان پاڻ به شامل آهيون.
اسان پنهنجن غلطين کي مڃڻ لاءِ تيار ناهيون، پر اسان ڪيستائين سچ کان منهن موڙي ڪبوتر جيان اکيون بند ڪري ويهنداسين، هڪ ڏينهن اسان جا ٻچا ڦٽيل ٿهيلو کڻي اسان کان سوال ضرور ڪندا ته اسڪول بند ڇو آهي؟
جڏهن اسان سڀئي ڄاڻيون ٿا ته چوءطرف کان ڳجهيون ويٺل آهن جيڪي لامارا ڏئي ڪري سنڌ جي ماس کائي رهيون آهن، سڀ سمجهندي به اسان ڇا ڪري رهيا آهيون؟
سنڌ جي لاءِ پهرين قدم تي تعليم جي ضرورت ائين آهي جيئن زندگي کي پاڻيءَ جي ضرورت آهي. تعليم جي سگهه بينا سنڌ موجوده دور ۾ ٻه قدم به کڻي نه ٿي سگهي؟ اسان کي محسوس ڪرڻو پوندو ته اسان تعليم جي بنيادي ضرورت کي لٻاڙ تائين نه پر عملي قدم کڻي ڪري پورو ڪريون.
مون کي اڄ به چڱي طرح ياد آهي 2004 ۾ مان جيڪب آباد جي هڪ ڳوٺ ۾ وئي هوس مون کي اتان جي تعليم حوالي سان ڊيٽا گڏ ڪرڻي هئي، مان ان معصوم ٻارڙي کي نه ٿئي وساري سگهان، هينئر به اهو منهنجين اکين آڏو بيٺل آهي، اهو نينگر 12 سالن جو هو، جنهن کان مون سوال ڪندي پڇيو ته تون اسڪول ڇو نه ٿو وڃين، ان معصوميت سان جواب ڏيندي چيو ته منهنجو بابا گذاري ويو آهي، ۽ مان ئي گهر ۾ آهيان جيڪو گڏهه گاڏو هلائي گهر جو خرچ هليا ٿو، اهو سڀ ڪجهه ڳالهائيندي ان جون اکيون ڀرجي آيون، پر جيئن ئي ان پنهنجي ماءُ کي ايندي ڏٺو جهٽ ۾ اکيون پنهنجن مرن هٿن سان صاف ڪندي لڪڻ سان گڏهه سان کيڏڻ لڳو. ان جي ماءُ اچڻ سان چيو ته ادي ڪهڙو وري اسڪول مار پوندي ماسترن تي جيڪي اسڪول اچن ڪونهه. مان ان کان سوال ڪندي پڇيو ته توهان ٻڌايو آخر توهان پنهنجي نينگر کي اسڪول ڇو نه پيا موڪليو؟ ان جهٽ گهڙيءَ لاءِ خاموش اختيار ڪرڻ کانپوءِ چيو ته ادي توهان شهر جيون آهيون، اسان غريب مسڪين آهيون، جيڪڏهن هي ڇورو 20 يا 30 رپيا نه ڪمائي اچي ته گهر ڪيئن هلندو؟ ڪنهن ماءُ جو جگر چوندو ته ان جو ٻچو پيرن اگهاڙي، ميرن ڪپڙن سان گڏهه گاڏو هلائي؟ ادي اسان جا سور بس اسان تائين آهن. اسڪول ويو ته ماني ٽڪر ڪٿان کائينداسين؟


مان ان کي ڪو به جواب نه ڏئي سگهيس، ان وقت مون کي سماج جي انساني حقن ادارن، امير طبقي ۽ سماج سڌارڪ پڻ پنهنجي لکڻ تي چيڙ اچڻ لڳي ته اسان ڪري ڇا رهيا آهيون؟ جيڪڏهن 30 روپين کي مهيني سان جوڙيون ته 900 رپيا ٿين ٿا. ۽ جيڪڏهن ڪير به امير يا شهر جا سگهارا ماڻهو گڏجي ڪري 900 سوء ڏين ها ته ان جو پٽ پڙهي سگهي پيو. پر اسان ائين نڪري سگهياسين، اسان جا 900 سوء رپيا ڪي ايف سي ۽ برگر تي ٻاهر نڪري سگهن ٿا پر هڪ ٻچي کي پڙهائڻ لاءِ اسان جا کيسا خالي ٿي وڃن ٿا.
اسان ڪيترا نه پتڪڙا ماڻهو آهيون. جن کان خصيص ڪم نه ٿا ٿي سگهن.
ٻئي پاسي حڪومتون آهن جيڪي هر دور ۾ اچي ڪري تعليم بهتر ڪرڻ جي هام هڻين ٿيون، پر عملي قدم ڪجهه ٻيا نظر اچن ٿا، ڀل تعليم جو وزير گهوڙي تي چڙهي ڪري بوگس نظام کي ختم ڪرڻ لاءِ ڊوڙيون پائي پر وقتي طور تي ان جا دورا اخبارن جي ذينت ضرور ٿيندا، ان کان پوءِ ڪنهن کي ڪجهه ياد نه هوندو، بس ان ڳوٺ جي ٻار کي وزير جو طوفاني دور ياد هوندو، جنهن ڏينهن تي اسڪول صاف سٿرو ۽ ماستر الاءِ ڪٿان کان نڪري آيا هوندا، جن کي ٻارن کي ڪڏهن ڏٺو به نه هوندو، خير ماسترن جا چهرا عيد جي چنڊ جيان ڏسي ٻار به گهڻا خوش ٿيندي، شايد پوجا ڀٽ جي فلمي گاني کي ڦيرائي ڳائين ته تم آئي تو آيا مجهي ياد اسڪول مين آج چاند نڪلا!
سنڌ حڪومت جو داوائون وڏيون آهن، اسان سنڌ حڪومت کان ڪجهه به نه ٿا گهرون پر سنڌ حڪومت کي بس ايترو چونداسين ته توهان کي عملي قدم کڻڻ گهرجن. ٻوڏ کان پوءِ تعليم نظام ڌرم ڀرم ٿي چڪو آهي، ان کي ٻيهر آباد ڪرڻ ائين آهي ڄڻ نئين دنيا جوڙڻ ۽ نئين جهان کي جوڙڻ لاءِ وڏي جاکوڙ ڪرڻي پوندي آهي. هتي اسان سنڌ حڪومت طرفان ڪيل سروي رکنداسين ته سنڌ حڪومت انگن اکرن ۾ تعليم جي بهتري ڏيکاري آهي جيڪا ڪجهه هن ريت آهي:
Primary School Enrollment-
Boys. 1,970,777
Girls. 1,314,441
Total Enrollment 3,285,218
No of Secondary Schools (Including Middle)
Boys Schools 2,069
Girls Schools 1,298
Co-Education Schools 979
Total No of Schools 4,346
Enrollment in Secondary Schools (Class: VI-X)
No of Boys Students 459,415
No of Girls Students 317,764
Total No of Students 777179
Source: Sindh Government Education Department.


جيڪڏهن مٿان انگن اکرن کي ڏسجي ته دل خوش ٿيندي چوي ته هل ميان اڌ سنڌ کي بهترين تعليم مهياء ٿي رهي آهي. پر ڇا واقعي ۾ ائين آهي؟ جيڪو ڪجهه انگن اکرن ۾ ڏسجي ٿو ڇا سڀ ڪجهه ائين ئي آهي؟ يقينن سنڌ ۾ رهندڙ رهاڪن کي ان جي ڄاڻ آهي ته جيڪو ڪجهه پردي تي ڏيکاريو وڃي ٿو اهو ائين ڪونهي، تصوير جو اصل روپ پردي جي پٺيان آهي. ٻوڏ کان پوءِ سنڌ جي حالت وڃي ڪٿي بيٺي آهي؟ اتي تعليم جو معيار ڪٿي بيٺل آهي؟ جن جا گهر برباد ٿيا هجن جن جا سهارا هٿ ڇڏائي هميشه لاءِ موڪلائي هليا ويا هجن. انهن جي گهرن جا نينگر ۽ نينگريون هڪ ڀيرو ٻيهر گهر جي چلهه کي هلائڻ لاءِ روزگار ڪندا هوندا. هڪ شهداد ڪوٽ جو نينگر ڪراچي جي روڊن تي ناريل ويڪرو ڪري رهيو آهي ان ڪري ته جيئن ڪجهه پيئسه جوڙي ڳوٺ واپس وڃي سگهي، اهو نينگر ڇهين ڪلاس ۾ تعليم حاصل ڪري رهيو هو، پر هاڻي ان روزگار ڏانهن منهن ڪيو آهي، ڇو جو ٻوڏ ڪري ان جو گهر برباد ٿي ويو آهي. ائين گهڻا ئي مثال هوندا جيڪي اسان جي اڳيان اچي نه سگهيا آهن.
اهڙي ماحول ۾ سنڌ حڪومت جي ڪهڙي حڪمت عملي آهي؟ ڇا سنڌ حڪومت ٻوڏ وارن علائقن ۾ تعليمي ڪئمپون جوڙي اتان جي ٻارن کي تعيلم ڏئي رهي آهي؟
سنڌ حڪومت کي گذريل انگن اکرن کي هاڻي الڳ هڪ پاسي رکي نئين ڊيٽا گڏ ڪرڻ گهرجي. سنڌ حڪومت کي عملي ڪم ڪرڻ جي ضرورت آهي جي اهي سنڌ جي نوجوان نسل ۾ نئون ساهه وجهڻ چاهين ٿا ته سخت قدم کڻڻا پوندا، شايد انهن کي گهڻن ماڻهن کي ناراض به ڪرڻو پوي، پر هي سٽ لکندي مان سوچي رهي آهيان ته ڇا سنڌ حڪومت اهڙو وڏو رسڪ کڻي سگهندي؟ سنڌ حڪومت جي قبيلي ۾ ڪو اهڙو باغي ڪردار آهي جيڪو ائين ڪجهه ڪري سگهي؟
هڪ اهڙو سوال جيڪو جواب طلب آهي. ان جي باوجود به اسان سنڌ حڪومت جي مانَ ۾ ڪجهه تجويزون پيش ڪنداسين ته اهي تعليم کي بهتر ڪرڻ لاءِ ڇا ڪن؟
1 : سنڌ حڪومت کي درست ڊيٽا گڏ ڪرڻ گهرجي،
2: استادن جي اسڪول ۾ موجودگي کي يقيني بنائڻ گهرجي،
3: اسڪولن کي بنيادي سهولتون ڏيڻ گهرجي،
4: نصاب کي دلچسپ ۽ آسان بنائڻ گهرجي، جيڪي نصاب ۾ غلطيون آيون آهن انهن کي درست ڪرڻ گهرجي،
5: مفت ڪتابن جي ورهاست کي يقيني بنائڻ گهرجي،
6: ٻارن ڪمپيوٽر جي تعليم مهيا ڪرڻ سان گڏ هر اسڪول ۾ لائيبرري ۾ هجڻ گهرجي،
7: غريب ٻارن لاءِ اسڪالرشپ ڏيڻ گهرجي، پر ان اسڪالرشپ ۾ گهوٻيون نه هڻڻ لاءِ سخت قانون لاڳو ڪرڻ گهرجي،
8: استادن کي بنيادي سهولتون ڏيڻ گهرجي،
9: استادن جي تنظيمين تي قانون لاڳو ڪندي انهن کي بهتر تنظيم بنائڻ گهرجي، نه ڪي انهن کي احتجاجن لاءِ موقعا ڏيڻ گهرجي.
10 : ڪراچي ۾ يونيورسٽين ۾ سنڌين جي داخلائن کي يقيني بنائڻ گهرجي.


جيڪڏهن سنڌ حڪومت پهرين قدم تي مٿان قدم کڻندي ايمانداري سان عمل ڪري ٿي ته پوءِ سنڌ جي تعليم بهتري ڏانهن وڌي سگهي ٿي.

ان سڀني کان اهم ڪم خود استادن جي تنظيمين تي اچي ٿو ته اهي پاڻ کي به ڏسن ته انهن ڪيترين ڳوٺن ۾ اسڪول پابندي سان کوليندي ٻارن جي تعليم کي بهتر ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. ڇا ڪڏهن استادن جون تنظيمون ڪڏهن روڊن تي ان ڪري آيون آهن ته شاگردن کي سهولتون ۽ اسڪول ڪٿي ڪٿي بند آهن؟
استاد تنظيم پاڻ ڏانهن نهاري ڏسن ته انهن ڇا ڪيو ۽ ڇا نه ڪيو آهي؟
سنڌ جي پارٽين مٿان ذميواري عائد ٿئي ٿي ته انهن سنڌ جي تعليم لاءِ ڇا ڪيو آهي؟ ان لاءِ اڄ تائين ڪهڙي پارٽيءَ نوٽس ڪرائيندي چيو ته ٻوڏ وارن علائقن ۾ ڪيترا اسڪول ختم ٿي چڪا آهن، وطن ڪارڊ لاءِ هر هڪ احتجاج ڪري رهيو آهي، پر ڇا ڪنهن پارٽيءَ رضاڪار طور تي اسڪول کولي ٻارن کي پڙهايو آهي؟ ان مان محسوس ٿئي ٿو ته اسان ڪيترا سنجيده مزاج رکندڙ آهيون؟
جڏهن گهر ۾ ٻچا بيمار هوندا آهن ته ان جو علاج گهر جا ڀاتي ڪندا آهن ڪي ٻاهر وارا ناهن ڪندا. ان لاءِ سنڌ جي عوام کي پنهنجن ٻچن کي زندگي ڏيڻ لاءِ جنم ئي نه پر تعليم جي سگهه ڏيڻ جي پڻ سخت ضرورت آهي، ٻين تي ڀاڙي رکيوسين ته پوءِ پنهنجا ٻيڙا پار آهن! ۽ هينئر تائين اسان ڏسي چڪا آهيون ته اسان جا ٻيڙا ڪيترا ۽ ڪيستائين پار ٿي چڪا آهن. حشر هي آهي جو اسان جا ٻچا پنهنجن شهرن ۾ داخلائون نه ٿا وٺي سگهن.
سنڌ جي عوام کي ڇا ڪرڻ گهرجي؟


1 : پنهنجي علائقائي سطح تي ڪميٽي جوڙي اسڪولن کي کولڻ لاءِ پابند ڪرڻ گهرجي،
2: ڪنهن پڙهيل لکيل نوجوان تي ذميواري عائد ڪرڻ گهرجي جيئن اهو ٻارن کي مفت ٽوشن ڏيندي تعليم ڏئي سگهي،
3 : استادن جي غير حاضري ۽ پڙهائي جي حوالي سان مهيني جي ميٽنگ ڪرائڻ گهرجي،
4 : اخبارن ۽ حڪومت کي ڄاڻ ڏيڻ گهرجي ته انهن جي علائقي ۾ تعليم جي حوالي سان ڇا پيو ٿئي؟
5: شهر جي ڊي او اسان رابطو رکڻ گهرجي ته جيئن هو اسڪولن جا دورا ڪري اسڪول جي نظام کي بهتر ڪري سگهي،
6 : غريب ٻارن کي مفت تعليم ڏيارڻ لاءِ علائقي جي ڪميٽي کي گڏجي ڪا راهه ڪڍڻ گهرجي،
7: تعصبپرستي تي ٻڌل تعليم نظام لاءِ سنڌ جي والدين کي لانگ مارچ ڪندي سنڌ حڪومت تي زور وجهڻ گهرجي ته اهي ڪراچي ۾ موجود تعصبپرسرتي واري نظام کي ختم ڪن،


ڇا سنڌ جو عوام پنهنجن ٻچن لاءِ ايترو ڪجهه نه ٿو ڪري سگهي؟ جيڪي والدين پنهنجن ٻچن لاءِ ايترو ڪجهه نه ٿا ڪري سگهن، پوءِ انهن جي ٻچن کي ڪير بهتري تعليم ڏئي سگهندو.
سنڌ جي بهتر تعليم لاءِ سڄي سنڌ کي هڪ ڏينهن جو هر مهيني روزو رکڻ گهرجي ته اهي 100 روپيه پنهنجن علائقن ۾ جمح ڪرائي غريب ٻارن لاءِ اسڪالرشپ گڏ ٿي سگهن، جيڪڏهن غريب مسڪين جو گهر هر روز 100 روپين تي هلي ٿو ته ان گهر جي مهيني ۾ 3000 هزار رپيه گهرجي ۽ جي اسان 600 سوء نوجوانن کي پڙهايون ته اسان کي 1800000رپيا گهرجن. ڇا سنڌ هڪ ڏينهن جو روزو نه ٿي رکي ته جيئن اسان جا ٻچا روزگار ۾ سگهه وڄائڻ جي بدران تعليم ڏانهن پنڌ ڪن.
هي سوال سنڌ کي سوچڻ گهرجي ته اهي پاڻ ڪجهه ڪندا يا انهن مان اميد رکندا جن جي من ۾ سنڌ کي تعليم جي تباهي ڏيڻ آهي. ڳالهه صرف هڪ ڏينهن جي روزي رکڻ جي آهي.

Published in Daily Ibrat

Monday, December 27, 2010

Sense of Duty!

ڏاهپ جي ذميواري!!!
وينگس.

تون ڇا به چئين،
۽ ڪئين به سمجهين؟
پر هڪ ڳالهه طئه آهي،
اسان اهم جنگيون ذهنن سان وڙهندا آهيون،
تنهنجي مون تي چيڙ واجب آ،
هي به ته ڏس هٿيارن جي جنگين کان وڌيڪ ڏاهپ جي جنگ بهتر آهي،
جتي انسان رت جي ندي تي نه پر لفظن جي ناوءُ تي سفر ڪري ٿو،
مان جنهن جنگ جي ابتداء ڪئي آهي،
ان ۾ جي مان اڪيلو رهجي به ويس،
تڏهن به خير آهي،
منهنجي انهي سفر ۾ مون کانپوءِ به ايندڙ مستقبل جا پانڌيئڙا گڏ هوندا،
ڇا پوءِ به تون ائين ئي انڪاري هوندين؟ (هلينا)

دنيا جي هيل تائين تبديلي ۾ هٿن جي محنت سان گڏ ذهني پورهي جو اهم ڪردار رهيو آهي ۽ جيڪي ذهني محنت نه ٿا ڪن انهن جي حيثيت جانورن جي ٽولي کان مٿي ڪجهه ناهي.
آسمان هيٺ جيڪڏهن ڪو اهم جز آهي ته اهو ذهن ئي آهي. جنهن ڪري انسان ۾ ماڻهپو ۽ تهذيب جي خوشبو شامل آهي.
ذهن جو پورهيو گهڻو مشڪل ۽ ڏکايل ڪم آهي پر ان ڪم ۾ هر هڪ پنهنجو حصو ڏيندو اچي پيو، هڪ مشڪل ترين ڪم کي خوبصور سهڻي نموني اڳتي وڌائيندا هلن ٿا.
هلينا جو مٿان نظم مون کي هر وقت ياد ايندو آهي جڏهن جڏهن منهنجي نظر تبديل ٿيندڙ معاشري تي پئي ٿي. اهڙي تبديلي جنهن جي هر رڳ ۾ ڏاهپ ڊوڙي ۽ من ۾ ذهانت جو اکيون هجن. اهڙي ڏاهي معاشري ۾ انسانيت ڪيتري نه پرسڪن سان زندگي گهاريندڙ هوندي! اهو معاشرو ڪڏهن به مصنوعي هٿيارن هٿان مات کائي نه ٿو سگهي. هڪ شاگرد چرچ جي پادريءَ کان سوال ڪندي پڇيو ته فادر! هن دنيا ۾ اهڙي ڪا شيءِ وجود رکي ٿي جيڪا هر دور ۾ پائيدار هجي. فادر مسڪراهٽ ڏيندي چيو ته تون ٿاليس( 547–546 BC) کي سڄاڻين؟ نوجوان هڪدم جواب ڏيندي چيو ته بلڪل!
فادر ميڙ تي نظر ڦيرائيندي جواب ڏنو ته هن دنيا ۾ نظريا ۽ ذهن جو پورهيو پائيدار آهي جنهن هر دور کي لاڀ ڏنو آهي.
وقت جي وهڪري ۾ اسان لهڙي وڃون ها جي اسان کي ڪناري تي پهچائيندڙ ڏاهپ جي ناوءُ نه هجي ها. هي حقيقت آهي ته آسمان هيٺ ڏاهپ جي ديوي گهڻي خوبصورت آهي، جيڪا هر انسان جي من مان هڪ ڏينهن ديو مالائي ڪردار جيان ٻاهر نڪري زرخيز زمين کي سرسبز ڪري ڇڏي ٿي. ذهني ٻج ڪري پائيدار ترقي ۽ محبت موجود آهي.انسان شعوري ۽ لاشعوري طور تي عشق ڏاهپ سان ڪيو آهي جنهن کي فلسفو چئون ٿا. فلسفي جي عمر ڪيتري آهي؟ فلسفو ايترو پراڻو آهي جيترو هن ڌرتي تي انسان. لفظ فلاسفي (Philosophy ) پنهنجي محور ۾ ئي ڏاهپ سان پيار رکندڙ آهي. هي لفظ فلاسفي يوناني ٻولي سوفيا مان نڪتل ۽ ان جي معنيٰ (love of wisdom )آهي.
ڌرتي تي رهندڙ انسان جڏهن به ڏاهپ سان عشق ڪيو آهي ان پنهنجي الڳ تاريخ جوڙي آهي. عشق هميشه ڊگها ۽ مشڪل سفر ڪرائيندڙ آهي، ائين ئي ڏاهپ جي مسافرن مشڪل پنڌ ۽ زماني جا پٿر پاڻ مٿان برداشت ڪندا رهيا آهن.
ماضي جي محل ۾ جهاتي پائي ڏسو ته اسان کي اهي ئي قومي ڪردار اعليٰ نظر ايندا جن ڏاهپ جي ديوي جي پيروي ڪئي. ٿاليس، سقراط، ارسطو، کان وٺي موجوده دور ٽئگور ۽ ساتر جهڙا ڪردار اسان اڳيان آهن.
انهن سڀني نظريي ڪري ئي انسانيت جي جدوجهد کي نئون اُتساهه ملندو رهي ٿو. يورپ ڪڏهن به ڪاري دور کان ٻاهر نه ڪري سگهي ها جيڪڏهن انهن وٽ Renaissance سجاڳئي جو دور جنم نه وٺي ها. Renaissance يعنيٰ Rebirth of Knowledge يورپ ڏاهپ جو ٻيهر نئو جنم وٺي رهيو هو. انهي دور پنهنجي حصي مان اڳتي هلي ڪري Reformation, & Modern Age جهڙن ٻين دورن کي جنم ڏنو.
جنهن ڪري ئي يورپ انتها پسندي جي ليڪي کان ٻاهر نڪري ڪري سلجهيل دور ۾ شامل ٿي رهيو هو. اتي ئي گليلو، برونو، والٽئر ، ڪانٽ، ڪارل مارڪس، سارتر ۽ Auguste Comte وغيره سڀني فلاسفرن ذهني پورهيو ڪري سماج کي فرسوده کوهه مان ٻاهر ڪڍي ڪري نئين جهان ۾ آڻي بيهاريو. هي سڀ آسان ڪونهه هو جو ان وقت جي ڪارن ديون سان اڪيلا ليکندڙ هٿ مقابلو ڪري سگهن پر انهن پنهنجن خيالن کي عوام جي دلين تائين پهچائين خيالن کي عوام جو روپ ڏنو، انهن پنهنجو جيون دان ڏئي نظرين کي زندهه رکيو .
فلسفي کي جيڪڏهن صحيح نموني کنيو وڃي ۽ ان تي عمل ڪيو وڃي ته دنيا منجهاري جو شڪار ئي نه ٿئي. پر فلسفين جي خلاف ايتري واويلا ڪئي وئي آهي جو فلسفين کي ناڪاره ۽ بيڪار قسم جا ڪردار چئي ڪري اڪثريت کي فلسفي کان الڳ ڪيو ويو آهي.
جڏهن ته فلسفو علم سان عشق جو ناءُ آهي جيڪو انسان علم سان عشق نه ٿو ڪري، اسان پوءِ ان مان ڪهڙي اميد رکي سگهون ٿا.
يورپ جي فلسفين جيڪي دور پيدا ڪيا اهي سڀئي ذهني پورهي جي ڪري ئي جنم ورتو هو. ۽ يورپ سنهري دور ۾ قدم به پنهنجن فلسفين ڪري رکيو هو. ڪنهن سچ چيو هو ته Ideas those have changed the World يعنيٰ اهي نظريا جن دنيا ئي تبديل ڪري ڇڏيو. جن ۾ گهڻي اهميت والٽيئر جي فلسفي جي ڪئي ويندي آهي. والٽيئر ان دور جي مذهبي انتهاپسند کي challenge ڪري بيٺو، والٽيئر جي ڏاهپ ديو مالائي جهڙو ڪردار نڀائيندي انتهاپسندن کي ڌوڏي ڇڏيو. ڇا اسان سڀئي والٽيئر کي بيڪار انسان چونداسين؟ ڇا ڪارل مارڪس ۽ آگسٽن ڪومٽ کي به سست انسانن ۾ شامل ڪنداسين؟ يقينن اسان ائين نه ٿا ڪري سگهون ڇو جو اڄ به اسان نظرين جي گهاگهر مان علم جي اُڃ کي ختم ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهيون ته ان گهاگهر ۾ دنيا جي هر ڏاهي پنهنجي حصو وڌو آهي. فلسفو بيڪار ماڻهن لاءِ ناهي، پر فلسفو انهن ماڻهن لاءِ آهي جيڪي پنهنجي خودي کي ختم ڪري ٻين ڪاڻ جيئڻ ڄاڻين ٿا جن وٽ ايندڙ نسل لاءِ ڪجهه ڪرڻ جي جستجو ۽ دنيا کي جنت ڪرڻ جا خواب هجن.


هتي فلسفي جون شاخن جا نالا ۽ انهن جا ڪم پيش ڪري رهيا آهيون:-
• ميٽافزڪس (Metaphysics ) ان ۾ قدرت جي حقيقت تي فوڪس ڪيل آهي، Mind & Body جي ڳانڊاپئي جي بابت بحث ڪيو ويندو آهي،
• ايپسٽمولاجي (Epistemology ) هن جو ڳانڍاپو قدرت ۽ Knowledge سان آهي.
• اخلاقيات (Ethics ) هن ۾ ماڻهو جي اخلافيات تي بحث ٿيل آهي ته معاشري ۾ ماڻهو جا عمل ڪهڙي اخلاقيات تي ڪم ڪري رهيا آهن،
• سياسي فلسفو (Political Philosophy ) هن رياست ۽ انهي جو واسطو گروهه ۽ ذاتيIndividual سطح تي جن ۾ انصاف، دولت، حق ۽ ذميوارن کي کنيو ويو آهي،
• Aesthetics هن ۾ خوبصورتي، آرٽ، خوشي، جذبات ۽ ذاتي خيالن کي فوڪس ڪري پيو.
• Logic هن ۾ صحيح ۽ درست راين Argumentکي فوڪس ڪيو ويو آهي،
• Philosophy of Mind هن ۾ دماغ ۽ ان جو واسطو جسم Body سان آهي، ان ۾ Dualism ۽ Materialism تي بحث ٿيل آهي،
• Philosophy of language ان ۾ ٻولي جي اهميت ۽ تاريخ تي فوڪس ڪيل آهي،
• Philosophy of religion ان ۾ مذهب تي فوڪس ڪيل آهي.

جيڪڏهن فلسفي جي مٿان هر شاخ ۾ بهترين ڪم ڪريون ته ڇا اسان مجهيل دور کي نيئن دور ۾ شامل نه ٿا ڪري سگهون؟.
اڄڪلهه دنيا ۽ خاص طور تي پنهنجي رياست مشڪلاتن جو شڪار انهي ڪري آهي جو اسان کي اصل کان الڳ رکيو ويو آهي ۽ اسان اڄ تائين رٽيل پيٽل شين تي هلندا رهون ٿا.
افسوس! اسان کي تصوف ۾ به محدود حدن ۾ رکندي نئين شيءِ ڪرڻ جا اختيار کسيا پيا وڃن، ڇا شهيد مخدوم بلاول کان مٿي انهن کي تصوف اچي ٿو؟ اسان جي آڏو ليڪا پائي ٻڌايو پيو وڃي ته تصوف ۽ فلسفي جون حدون مقرر ڪيون ويون آهن. محدود حدن ۾ نظريا جنم ناهن وٺندا پر هڪ ٻئي کي خوش ڪرڻ لاءِ لالي پاپ جوڙي سگهن ٿا.
فلسفو ته دراصل Sense of Duty يعنيٰ ڏاهپ جي ذميواري آهي. اسان ڏاهپ جي ذميواري ڪيئن ادا ڪري رهيا آهيون؟
اسان کي پاڻ کان هي سوال ڪرڻ گهرجي ته ڇا فلسفو صرف چانهه پيئندي رٽيل خيالن تي بيحث ڪري ذهين پيش ڪرڻ آهي. يا وري ان کان اڳتي به ڪا ذميواري آهي؟ اسان کي مڃڻ گهرجي ته اسان ڏاهپ جي ذميواري کي درست نموني استعمال نه ڪري سگهيا آهيون، اسان ذهني پورهيو به ٻين جي ڪيل پورهي تي بس هٿڙا گهمائي ڪري کيٽ کٽي رهيا آهيون، ان ۾ معاشري کي لاڀ ملي نه سگهيو آهي.
فلاسفر ڪانٽ چواڻي ته I think therefore I am يعنيٰ مان آهيان جنهن ڪري سوچان پيو. اسان وٽ ڏاهپ جو چرغو ابتو آهي ته We think therefore others’ Ideas اسان سوچون ٿا ڇاڪاڻ جو ٻين جا نظريا آهن.


هتي هي لکڻ مطلب بلڪل ناهي ته ٻين فلسفين کي اهميت نه ڏئجي پر اسان کي هاڻي پنهنجي ذهني پورهي مان به ڪجهه پيدا ڪندي ڪا نئين شيءِ ڏيڻ گهرجي، اسان نئين شيءِ تڏهن ڏئي سگهون ٿا جڏهن اسان ڏاهپ جي ذميواري سان نڀاءُ ڪري سگهون.
جن قومون ڏاهپ جي ذميواري سان نڀاءُ ڪيو انهن سڄي دنيا کي پنهنجن نظرين سان ڌوڏائي ڇڏيو ۽ مستقبل کي نئون ڏاهپ جو جهولو ڏنو آهي.
ڏاهپ جي ذميواري کڻڻ ايتري آسان ناهي!!! ان ۾ اندر کي چيري ٻاهر رکڻو پوي ٿو ۽ هي ڪم صرف بهادر ڪردار سرانجام ڏئي سگهن ٿا.
سوال تي هي آهي ته ڇا اسان ڏاهپ جي ذميواري سان ڪٿي ڪنهن جاءِ تي نڀاءُ ڪيو آهي؟

Published in Daily Ibrat newspaper

Tuesday, December 14, 2010

Fighter Balaach Marri.

Comrade! Where have you been?

By Veengas.

Sometimes our feelings can not be expressed in words, and having search words for giving shape our feelings. I got into trouble when I decided write on Balaach Marri, since long time I was thinking what should I write, how I delineate his struggle?

It is verily panic moment when you write about that person who has been much closed to your thoughts, and now it is made part of Past.

Personally, I always oppose, those persons who say, after dead here and there is no existence of any person. But they are on mistaken, those persons remain alive who play his/her role for changing and making history by doings.

Therefore, I am not agreed that I count into Balach past tense, but for writing rules I am to write past tense for him. Balaach is being used in past tense but he remains alive in history. Because History is made by noble characters through their deeds, history never is written if it has not role of human beings.

Some one said, If I die and funeral in history, I will be remembered in present and future times, let them allow to kill me because this killing; will be made me forever alive so Balach is alive in world of history.

Why was Balaach stand with gun? This answer has bitter history which can not be easily swallowed. As above I wrote that human beings are made history but bitter history which has filled up blood-bath, is given birth to rebels those are fought against injustice and wrong tact. Rebels never have born by mother’s birth, in fact rebels born by history’s nativity.

If Balach put gun, it was not his personal wish but decisions come out from circumstance, those live in history, and Balochistan history is full with blood-bath and long distasted by establishment. Peep into past, each era has had promised after then promises have been broken by establishment not Baloch.

Instead, have to be solved problems, are being broken. Would like to ask from behind ruling hands, is it possible walk on broken bridge? Of course our answer would be No. But in case of Balochistan, they have been feet on broken viaduct and hoping that might have gotten good result.

In spite of getting fair results they are met scene of carnage, after such attitudes what should have behaved?

Those houses can not be sung songs having their beloved dead bodies, surely they react which depends on their anguish, such kind of reactions are naturally, Balochistan is burning only because its flame tepid through wrong tact and undelivered promised.

And Balach put gun because surrounding having bitter long past and present, has been forced on him for resist and self-defense for his homeland. Balach could have lived in luxuries and enjoying power game, Balach was man of history and nation who always chose tough long walk and reject temporary things.

Whatever Balach has done it was forced to do it, he never himself choose fighting but fighting chose him, when talks and promises lost its spirit, that moment nation develop its spirit and fight for their rights.

Balach put gun and covet to be made ground for real rights for his homeland, and he was right to defend his rights if Balach were not defend, who would be do?

Some one has to defend their rights, those are into jailed, and fighters having caused to be freed rights of nation. Balach only trying to be freed rights and given smiled on smile less faces, was it wrong? This question would like to be asked from champions of Human rights those are silent on Balochistan’s Blood River.

He was not wrong; situation has been created by ruling class and broken promises.

If Balach fighting is wrong then let us ask one thing that how could you define role of Kashmiris, Palestine and Lebanon? They have right to define their homeland so why not in case of Balochistan those are being asked for provincial autonomy and nowadays when blood river overloaded in Balochistan, they are saying that enough is enough now over and they turned to mountains where they are fighting.

Balaach has not adopted new philosophy (guerrilla war) it has been adopted each nation, whenever they face rain of injustice.

When one side of nuclear-state and weapons, other side which is victims, and they are knowing that their revival is more powerful than us, and then guerrilla war automatically come out. We are not informed that Balochistan is in war as in case of Bangladesh.

Today is situation as same as was Bangladesh.

But Balochistan is making different history in this region. Fighter of Balochs are making remarkable present because present ink of blood is writing history and telling future untold facts about Balochistan-rebels.

I don’t know,
When I return to home,
I am here and fighting for my dream,
My dream which has only spirit to smile for smile less faces,
If you receive my death body,
Don’t be weeping,
Just come to close and telling me,
That yes I made day and pick up my dream,
To pass on other hand,
Until we make true our dream. (Helena)


Those nations are great that have bravely characters and making history as Balach has done now at least no one can be said that Baloch lords, are forced to common people for fighting and martyrdom, now in common people’s rows also have Baloch lords’ family members.

Balach was really comrade, he made his own history. I keenly to love him and his struggle that sometimes yours acts convince to others and Balach done.

To me, Balach is alive and he is whispering by his dream and guerrilla war. One day he will be returned back and we can be asked that Comrade! Where have you been?

Might be he pass smile and saying that do not you know? I was on long walk of freedom.

According to Helena, You can not be killed us, unless we have beautiful voices!

Instance, establishment must be realized that through suppressed and making tact of threats are not solution of Balochistan, it can be caused like pressure cocker which will be opened and be burned all things because now Balochistan have brave and beautiful voices those can not be purchased.

Published in Bolan Voice Monthly Magazine on December/01/2010.
http://bolanvoice.wordpress.com/2010/12/14/comrade-where-have-you-been/

Wednesday, December 1, 2010

Wikileaks & Hameed Gul! What is going on

وڪي ليڪس ۽ حميد گل
ڇا ٿيڻ وڃي رهيو آهي؟
وينگس.
اهي ايترا چريا ۽ ساده ناهن جو پنهنجي نقصان کي ٿيندي ڏسندا رهن. ڇا واقعي ۾ اهي پنهنجو نقصان ڏسڻ چاهين ٿا؟ اقتداري داوَ پيچ گهڻا منجهيل ۽ ڳجها هوندا آهن جن کي سمجهڻ گهڻو مشڪل آهي انهن مٿان پردو ان وقت کڄڻ لکندو آهي جڏهن پردو ڪِرڻ وارا هٿ پاڻ چاهين ته هاڻي حقيقت کي ماڻهن سامهون آڻي بيهاريو.
مثال طور جنهن وقت ايران ۾ خميني انقلاب اچي رهيو هو ان وقت عالمي قوتون شاهه ايران مان بيزار ٿي چڪيون هيون ڇاڪاڻ جو شاهه ايران به ايٽمي پاور پلانٽ لڳائڻ جي ڪوشش ڪري رهيو هو، ۽ عالمي قوتون کي ايٽمي پاور پلانٽ لڳائڻ جي لاءِ راضي ڪونهه هيون جنهن ڪري اهي آرام سان شاهه ايران مان هٿ ڪڍي ويون.شاهه ايران جي اصل حقيقت اسان جي اڳيان بعد ۾ اچي کلي. ائين ئي برصغير جو ئي مثال کڻو ته انڊيا ۽ پاڪستان کي ڪيئن آزاد ڪيو ويو؟ جنهن آزاد لاءِ عوام کي غلطي فهمي جا ڍڪ پياريا ويا اڳتي هلي خبر پئي ته اصل حقيقت ڇا هئي ۽ چرچل پنهنجو بدلو گانڌيءَ کان ڪهڙي نموني وٺندي سائوٿ ايشيا کي ويٽو پاور ۾ ٻاهر رکڻ پئي چاهيو ۽ ائين ئي ٿيو جو برصغير هينئر تائين گهرو ويڙهه ۾ وڪوڙيل آهي انهن ترقي جي اها منزل حاصل نه ڪري سگهيا آهن. جيڪا انهن کي حاصل ڪرڻ گهربي
هئي.

ان کانپوءِ اسان جي آڏو روس ۽ افغانستان جنگ جي ڪهاڻي اچي ٿي پهرين اسان جي ڪنن تي زور ڏئي چيو ويو ته هي اسلامي جنگ آهي ۽ مجاهدين ڪافرن جي خلاف وڙهي رهيا آهن. اڳتي هلي ڪري پردو اُٿي ٿو ته روس افغانستان جنگ ۾ اصل ۾ آمريڪا پنهنجي طاقت قائم رکندي روس جو اثر سائوٿ ايشيا ۾ ختم ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيو هو. سچ ته هي هو جو ته روس افغان جنگ ۾ معصوم عوام کي مذهب جي نالي تي استعمال ڪيو ويو. هاڻي ان حقيقت کي هر هڪ آساني سان قبول ڪري رهيو آهي ڇاڪاڻ جو روس افغان جنگ کي وقت اچڻ تي ٿيو آهي.

وڪي ليڪس تي آمريڪا جنگ جي حوالي سان ڳجها دستاويز اچڻ تي سڄي دنيا تعجب ۽ هڪا بڪا بڻجي وئي آهي، ته هي ڇا ٿي رهيو آهي؟ مسئلو هي ناهي ته ڳالهيون منظر عام تي ڇو آيون آهن؟ مسئلو هي آهي ته ڳالهيون منظر عام تي وقت کان اڳ ڇو آڻيون وڃون آهن؟ وڪي ليڪس راز فاش ڪري هڪ پاسي آمريڪا کي محفوظ رستو ڏئي رهي آهي ته هي جيڪا جنگ اسان هارائي رهيا آهيون ان ۾ آمريڪا جو قصور ڪانهي پر ان ۾ ان جا اتحادي قصور وار آهن جن آمريڪا تي فورس ۽ ڌوکي بازي ڪئي.

جنهن حوالي سان وڪي ليڪس حميد گل جي بابت خبر ڏني آهي ته حميد گل افغانستان ۾ آپگهاتي حملن جا حڪم ڏيندو رهيو. پاڪستاني عملدارن آپگهاتي حملن لاءِ 1000 موٽر بائيڪ ۽ طالبان اڳواڻ افغانستان موڪليا. افغانستان ۾ آپگهاتي حملن لاءِ گاڏيون پاڪستان ۾ تيار ڪيون ويون. حميد گل چيو آهي ته بي بنياد الزام لڳائيندڙن کي قرباني جي ٻڪري جي ڳولا آهي.

ان ۾ ڪو شڪ ناهي ته آمريڪا پنهنجي ناڪامي جي سهيرو هاڻي پنهنجن مظلوم اتحادين مٿان هڻي ڪري پاڻ کي صاف سيٿرو ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي. وڪي ليڪس هيئنر تائين نائين اليون جا راز فاش ڇو نه ڪيا آهن؟ ته اهي حملا ڪيئن ۽ ڪهڙي نموني ٿيا؟ ان ڪري وڪي ليڪس جو منظر عام تي اچڻ ۽ ان ۾ اتحادين کي کولي ڪري پيش ڪرڻ ۾ سڌو سنئون فائدو آمريڪا کي ٿي رهيو آهي. حميد گل جهڙن ڪردارن جا هاڻي اصل چهرا منظر عام تي ايندا جنهن ڪري پاڪستان جي ايجنسين کي نقصان ان ڪري ٿيڻو آهي انهن جا پيدا ڪيل انتهاء پسند اسٽيج تي آڻيندي يقينن قرباني جو ٻڪريو بڻايو ويندو. ڪجهه ڏينهن اڳ جنرل مشرف (ر) حميد گل لاءِ سافٽ ڪارنر ڏيکاريو ان مان محسوس ٿي رهيو هو ته جنرل مشرف (ر) جي هيڏي وڏي ڪلابازي مطلب تي پردي پٺيان ڪجهه ٿي پيو.

هاڻي سڀئي ريٽائرڊ آرمي آفيسرز هڪ ٻئي جي سپورٽ ڪندا ۽ پاڻ کي ليبرل پيش ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا. حميد گل جي ڪردار جي حوالي سان ڪير به ٿو ڄاڻي ته هن ڪشمير ۾ مجاهدين جون ڪئمپون هلايون ۽ شهيد پنڪيءَ جي خلاف اوسامه بن لادن کان پيئسه وٺي ڪري ان جي حڪومت خلاف مهم هلائي. حميد گل جا انتها پسند جا واسطا ئي نه پر هن انهن جو جوڙيو آهي. وڪي ليڪس حميد گل لاءِ جيڪو ڪجهه چيو آهي ان مان محسوس پيو ٿئي ته آمريڪا پنهنجي جنگ جي ناڪامي جو ناڪام تاج پاڪستان ۽ اتحادين مان پاريندي ريٽائرڊ پاڪستاني آرمي آفيسرز کي قرباني جو ٻڪرو بڻائيندي. حميد گل جي روپ ۾ شروعات ٿي چڪي آهي.

چوندا آهن ته چاندي رات هميشه ناهي هوندي ڪڏهن ته ان جو اختتام اچڻو آهي. هاڻي حميد گل ۽ مشرف جهڙن ڪردارن جي چاندي رات پڄاڻي تي اچي بيٺي آهي.
Daily News Analysis Published in Daily Ibrat Newspaper on December/02/2010

Sunday, November 28, 2010

Unknown dead Bodies! Are they Unknown Dead Bodies?

Long way!

گمنام لاش! ڇا گمنام لاش آهن؟

وينگس


چوڪ تي لاش ڪنهن جو آهي؟

ماڻهن جون اکيون سڄاڻيندي به اڻڄاڻائي جو مظاهرو پيون ڪن!

ڇو نه ٿا اقرار ڪن ته

هي لاش مير جو آهي،

اهي سڀ اڻڄاڻائي جو مظاهرو ڇو پيا ڪن؟

۽ تون اڻڄاڻائي ڇو پئي ڪرين،

تنهنجيون اکيون پوليس واري کي نه پيون ڏسن،

جيڪو رڙيون ڪري چئي رهيو آهي ته هي لاش گمنام لاش آهي،

ڇا ان جي اڳيان ڪير چئي سگهي ٿو ته هي لاش گمنام ناهي؟

رياست جي خوف ۾ ڪمزور اکيون سچائي کي سڄاڻڻ ۾ اڻڄاڻ ٿي وينديون آهن،

ائين جيئن لاش مٿان بيٺل هر ماڻهو جون اکيون ڪمزور اکيون آهن،

اهي ڪيئن چئي سگهن ٿيون ته هي لاش گمنام ناهي،

اسان ڪيترائي جنازا گمنام لاشن جي نالي تي کنيا آهن،

اڄ وري ٻيهر مير جو لاش ڪلهن تي ڏنو ويو آهي،

گمنام لاش جي نالي تي،

پر تون، مان ۽ ڌرتي سڀئي ڄاڻيون ٿا ته

هي لاش گمنام ناهي ... لاش گمنام ڪيئن هوندا آهن؟

بس اسان جون اکيون گمنام ٿي وڃن ٿيون،

لاش ڪڏهن به گمنام ناهن ٿيندا،

ها! مير جو لاش گمنام ناهي. (هلينا)


ڪيتري عرصي کان پوءِ مون ڏانهن هلينا هي نظم لکي موڪليو هو جتي هن ڀيري ان مون ڏانهن هي لکي موڪليو ته اڄ مان هي ٻه لفظ پنهنجي اندر مان لکيا آهن جي تون پڙهڻ چاهين ته.
جنهن وقت مان هي نظم پڙهي رهي هئس ان وقت بي بي سي ريڊيو تي خبر هلي رهي هئي ته بلوچستان ۾ چار گمنام لاش مليا آهن جن لاءِ چيو وڃي ٿو ته اهي لاش ڌنار ڏٺا هئا، ڊاڪٽر جي رپورٽ مطابق ته انهن لاشن کي چار مهينا ٿي ويا آهن جنهن ڪري انهن جو گوشت به ڳري ويو آهي، ڪجهه چئي نه ٿو سگهجي ته هي لاش ڪنهن جا آهن.
عيد واري ڏينهن تي مون کي فون آيو هو ته بلوچستان ۾ پنج missing people جا لاش هٿ آيا آهن جن ۾ هڪ صحافي حميد لالا بلوچ جو آهي ۽ چار لاش گمنام آهن.


انهن خبرن جي ماحول ۾ مون کي هلينا مسلسل ياد اچي رهي هئي. ۽ مان سوچي رهي آهيان ته رياستي شهرين جا پنهنجي ئي ڌرتي تي لاش گمنام ڪيئن ٿي سگهن ٿا؟ هي مرندڙ ماڻهو ڪنهن ٻئي ملڪ ۾ قتل ناهن ڪيا ويا، اهي پنهنجي ئي گهر اندر قتل ڪيا ويا آهن ان جي باوجود به رياست ڪيئن آرام سان انهن کي گمنام لاشن جا نالا ڏئي سگهي ٿي؟
اهي سڀ هي ڪم ڪيترو نه آساني سان ڪري رهيا آهن؟
هن رياست (ڪالوني) ۾ انسانن جو قتل جانورن کان به سستو ٿي رهيو آهي. چئن ماڻهن جا چار مهينا لاش پيل رهيا ۽ ڪنهن کي خبر نه پئجي سگهي ته اهي لاش ڪنهن ڦٽا ڪيا آهن؟ انهن لاشن سان ورتاءُ جانورن کان به ڪريل ڪيو ويو.

هتي مان انسانيت جي حس ختم ڇو ٿي رهي آهي؟ ڪيستائين انسانيت کي ائين قتل ڪري انهن کي جانورن جي کائڻ لاءِ ڇڏي ڏنو ويندو؟ ڇا اسان جي دور جي انسان ناانصافي محسوس ڪرڻ ڇڏي ڏني آهي؟ ڇا انهن جو اندر کي محسوس نه ٿيو ته هي چار لاش گمنام ناهن. اتي ئي گمشده ماڻهن جي قتل جي خبر جن کي پڻ گمنام لاش جو نالا ڏنا ويا سواءِ هڪ صحافي جي جنهن کي گمنام لاش جو نالو نه ڏئي سگهيا. گمشده ماڻهن جو ڪيس سپريم ڪورٽ ۾ هلي رهيو آهي جن لاءِ چيو ويو ته missing people ملي نه ٿا سگهن. پوءِ عيد تي پنجن ماڻهن جي لاشن جو تحفو بلوچستان کي ڪنهن ۽ ڪهڙن هٿن ڏنو آهي؟ هر انسان جو لاش ۽ پاسي کي چِٽ لکي وڃي ٿي ته هي لاش گمنام لاش آهي، اهي لکندڙ هٿ ڪمزور هجن ۽ انهن جي من ۾ درد کي محسوس ڪرڻ جي سگهه نه هجي جيڪي آرام سان ٻين جي پيارن کي گمنام جي پرچي ۾ گم ڪري ڇڏي ٿا.

انهن جا گهر ۽ پيارا بلوچستان جي ڪنهن غريب گهر ۾ رهن ٿا جيڪي اڄ به انتظار ۾ آهن ته اهي واپس ايندا. پر انهن کي ڪير وڃي ٻڌائي سگهندو ته رياست انهن کي گمنام لاشن جي جهان ۾ موڪلي ڇڏيو آهي.

بلوچستان لاوي جيان ٻري رهيو آهي، جتي هر پاسي کان باهه ئي باهه آهي، ان ٻرندڙ لاوي مان نڪرندڙ سڙيل لاش معصوم عوام جا آهن جن کي گمنام لاشن جا نالا ڏئي ڪري معاملي کي دٻايو پيو وڃي. اڄ مان هڪ سوال ڪرڻ چاهيندس ته گمنام لاشن مان انهن جي مراد ڪهڙي آهي؟ اهي سڀئي هن رياست جا شهري آهن جن جا گهر ۽ شناخت پڻ موجود آهي، انهن سڀني کي خبر آهي ته انهن جا جنازا ڪهڙي گهر کان کڄندا!

انهن جي گهرن تائين لاش پهچائڻ جي بجاءِ رياستي ادارا پنهنجي سُستي ۽ نااهلي ڪري انهن لاشن کي ڪهڙي بنياد تي گمنام پيش ڪن پيا؟ ڇا رياستي ادارن کي خوف آهي ته جيڪڏهن انهن اصليت پيش ڪئي ته انهن جي ڪمزوري ۽ ناانصافي پڌري پٽ ظاهر ٿي پوندي؟ پنهنجو پاڻ کي گمنامي نالي هيٺ لڪائيندي آخر معصوم عوام کي تڪليف ڇا لاءِ پهچائي رهيا آهن؟ مون ڏانهن هڪ اڻڄاڻ آف لائين ميسيج موڪلندي چيو ته آخر بلوچستان ۾ مرندڙ بلوچي ئي گمنام لاش ڇا لاءِ آهن؟ هتي ٻاهرين صوبي جا ماڻهن مرن ٿا، پر انهن کي گمنام لاش نه پيو چيو وڃي بلوچ پنهنجي گهرن ۾ قتل ڪيا وڃن ٿا ۽ انهن کي ئي گمنام لاش چيو وڃي ٿو. ائين ڇو آهي؟

بلوچستان ۾ اسٽبلشمينٽ گهڻي تيزي سان ڪم ڪري رهي آهي ان جي موجودگي ۾ گمنام لاش رستن تي ڪيئن ملي سگهن ٿا ۽ چئن مهينن تائين لاش بيابان ۾ پيل رهن ٿا، پر انهن مٿان ايجنسين جي نظر نه ٿي وڃي؟ اهو سڀ ڪيئن ممڪن آهي؟ ۽ ان آف لائين ميسيج ۾ سچ ئي لکيو ويو ته پنهنجي ڌرتي تي قتل ٿيندڙ بلوچي گمنام ۽ غير بلوچي جي سڃاڻپ موجود آهي، ائين ڇو آهي؟ اسان هي سوال رياست کان ئي پڇڻ چاهينداسين ته رياستي شهري گمنام ڪيئن هوندا آهن.

اها حقيقت ڪڙي گوري جيان آهي جنهن کي ڪير به نڙيءَ مان ڪڍڻ لاءِ تيار ڪانهي انهن ۾ سگهه ئي ڪانهي جو اهي تسليم ڪري سگهن. پنهنجي ڌرتي تي قتل ٿيندڙ معصوم انسان ڪڏهن به گمنام ٿي نه ٿا سگهن، بس رياستي ادارن جون ڪمزور حڪمت عمليون پاڻ کي گمنام نالي هيٺ لڪائڻ جي ڪوشش ڪن ٿيون.

جڏهن ته اسان سڀئي ڄاڻيون ٿا ته هي لاش گمنام ناهن. بس اسان جي اکين آڏو ڏني ويل پرچي غير انسانيت ڪمن ۽ ناانصافي مٿان پردو رکڻ جي ڪوشش آهي.

جن بلوچن جي لاشن کي گمنام ڪري مٽي جي چادر پارائي وئي آهي انهن جي گهر ڀاتين کي ڪير ٻڌائي اچي ته انهن توهان جي پيارن کي ڪفن گمنام لاش جي نالي تي ڏنو آهي، رياست ڪفن ته ڏنو پر گمنام پرچي جي ملڻ کانپوءِ مظلوم انسانن کي دفنايو ويو آهي. اهي لاش جيڪي گمنام نه هئا، پر گمنام ڪيا ويا.


Published in Daily Ibrat newspaper on November/29/2010

Thursday, November 25, 2010

Letter From Scholar& Writer Ghulam Ali Allana - G.A. Allana.

Well-Known Scholar & Writer of Sindh (Province-Pakistan) Mr. Ghulam Ali Allana has responded at my Section ( A Truth) Daily News Analysis publishes in Daily Ibrat.

His published letter on 26th November2010, is going to share with all of you.



Thursday, November 11, 2010

Ban on newspaper by PTA!

The Baloch Hal
سچ کي دٻائي نه ٿو سگهجي!!!

وينگس.

هي ملڪ ڪنهن جو ۽ ڪنهن لاءِ آهي؟ اسان هي سوال پردي پٺيان ۽ اڳيان وارن کان پڇڻ چاهيون ٿا ته آخر ڪيستائين اهي غير انساني ۽ غير جمهوري عملن سان سچ آڏو بند رکي عوام جي حقن مٿان لت رکندا رهندا.

اسان پڇڻ چاهيون ٿا هي رياست ڪهڙي مقصد لاءِ حاصل ڪئي وئي؟ اسان وڏو فلسفو نه پيا پڇون هي سادو سوال آهي، جتي سچ ڳالهائيندڙ کي سرعام ڦٽڪا ۽ انهن جي وات تي بندش جون پٽيون هڻي، ڳالهائڻ کان روڪيو پيو وڃي. هي ساڳئي ڪيرت جاري آهي، هن ۾ ڪٿي به روڪ ناهي اچي سگهي، اسان سمجهيو هوس ته اهڙيون بندشون ۽ سزائون صرف جنرل ضياء جي پيروي ڪندڙن جون حرڪتون آهن. پر جنهن حڪومت جو وجود ئي معصوم اڳواڻن جي شهادتن کان پوءِ آيو هجي، جنهن حڪومت کي وقت شهيد پنڪي جي بَلي وٺڻ کان پوءِ مليو هجي. ان حڪومت ۾ عوامي آواز تي بندش کي ڇا سمجهجي؟

اسان جي ڪنن تي رڙيون ڪري ٻڌايو وڃي ٿو ته ”جمهوريت بهترين انتقام آهي“ جنهن نعري تي عوام کي ڀرم آهي، انهي نعري کي ڀورا ڀورا ڪرڻ مان ڪهڙي مراد آهي؟ اسان ڇا سمجهون ته هن رياست (ڪالوني) ۾ سچ ۽ حق گهرڻ گناهه آهي؟ مظلوم عوام چاهي ڇا پئي؟ ڇا عوام کي بنياد حق ڏيڻ جي جاءِ تي انهن مٿان بند ڏيڻ انصاف ۽ جمهوريت آهي؟
اسان کي افسوس آهي اهي قدم جن جي مخالفت عوام ۽ ايم آر ڊي تحريڪن ۾ پ پ پارٽي ڪئي اڄ ان جي حڪمراني ۾ ساڳيا قدم ورجايا پيا وڃن.

اسان سڀئي سمجهون ٿا ته سچ جي اڀرندڙ لهرن کي ڪا به قوت روڪي نه ٿي سگهي، درحقيقت روڪندڙ قوت پنهنجو پاڻ ئي انهي لهر ۾ لڙهي ويندي. هڪ روايت رهي آهي جو غير آئيني ۽ غير جمهوري قوتون پنهنجي طاقت ڏيکارڻ جي ڪوشش ڪنديون آهن، اهڙي طاقت جنهن جو بنياد ئي ڪچو هجي. ڪچي چوڙيءَ جيان جهٽ پل ۾ ڀڄي ڀورا ٿي ويندو آهي. سچ هزار آيل پهرن کان پوءِ به هڪ ڏينهن سج جي ڪرڻي جيان اوندهائي مان منهن ڪڍندو آهي. هن ملڪ ۾ مسئلو هي ناهي ته هتي مظلوم قومن کي حق نه پيا ڏنا وڃن، مسئلو هي آهي جو هتي عوام تائين درست ۽ صحيح انفارميشن نه پئي پهچائي وڃي، جنهن ڪري اڄ تائين جمهوريت پنهنجا پير کوڙي نه سگهي آهي، جيستائين اسان عوام تائين سچ نه پهچائينداسين اوستائين ڪيئن عوام بهتر فيصلو ڪري سگهندي.

عوام کان اصل حقيقتون لڪايون ويون آهن، بنگلاديش وقت به انهن اهي ئي حرڪتون ڪيون ۽ عوام کي غلط انفارميشن ڏيندا رهيا، سچ ائين نه هو جيئن هو عوام کي ٻڌائي رهيا هئا. وقت ڪروٽ اهڙو ورتو جو سچ پنهنجو روپ ئي بنگلاديش ۾ ورتو، ۽ هن رياست جي عوام سان گڏ سڄي دنيا جي اکين ڏٺو ته انهن ڇا چيو پئي ۽ بنگال اندر ڇا ٿي رهيو هو؟ هاڻي ساڳي حڪمت عملي بلوچستان ۾ استعمال ڪئي پئي وڃي، هر خبر تي بندش ۽ عوام کي غلط انفارميشن ڏني پئي وڃي، عوام کي ٻڌايو پيو وڃي ته بلوچستان ۾ بهتري آهي، حقيقت انهن سڀني کان مختلف آهي، بلوچستان ٻري رهيو، جتي مسئلي کي ميڊيا تي کڻي ڪري حل ڳولهڻ گهرجي، ان جي ابتڙ عوامي آواز تي بندش هنئي پئي وڃي.

اهڙي بندش پاڪستان ٽيلي ڪميونيڪيشن اٿارٽي (PTA ) دي بلوچ هال تي هڻندي ان کي اينٽي پاڪستان قرار ڏنو آهي. جڏهن ته اخبار جو چيف ايڊيٽر ملڪ سراج اڪبر چيو آهي ته دي بلوچ هال واحد انگريزي اخبار آهي جيڪا برابري سطح تي بلوچ عوام جي موقف، انهن جي مسئلن کي رکندي بلوچستان جي وزير اعليٰ ۽ ملڪ جي حڪمرانن کي برابر طور تي هاءِ لائيٽ ڪندا رهيا آهيون، اسان جي ايڊيٽوريل پاليسي به گهڻي حد تائين ڪمپرومائيز واري رهندي آئي آهي. ان جي باوجود به دي بلوچ هال تي بندش هنئي وئي آهي. دي بلوچ هال جي بندش جي عمل جي مخالفت ڪندي چيو ويو آهي ته پاڪستان جي حڪومت کي ضرورت آهي ته اهي 1973 آئين کي ياد ڪن جنهن ۾ اظهار جي آزادي ۽ بنيادي حقن تي ڳالهايو ويو آهي.

اسان سمجهون ٿا ته جنهن پارٽي جي ڪک مان 1973 آئين جنم ورتو هجي اڄ انهي پارٽي جي حڪومت هيٺ 1973 آئين جي مخالفت ڪئي پئي وڃي. جيڪڏهن حڪومت غير جمهوري عملن کي جاري رکيو ته ان جو نقصان پارٽي کي ٿيندو ۽ ان سان گڏوگڏ اهي هٿ جيڪي پردي پٺيان آهن، اهي سمجهي رهيا آهن ته سچ تي بندش هڻي، سچ کي روڪي سهگجي ٿو. پر اهي ڇو وساري ويٺا آهن ته هڪ ڏينهن سچ ٻرندڙ جبل جيان ڦاٽي پوندو جنهن کي ڪير روڪي نه ٿو سهگي.
دنيا ۾ هڪ ڪم نه ٿو ٿي سگهي اهو هي ته سچ کي دٻائي نه ٿو سگهجي. حڪومت کي سوچڻ گهرجي ته بلوچستان مسئلي جو حل غير جمهوري عملن سان حل ٿيڻ جي بجاءِ الجهندو ويندو، مسئلي کي حل ڪريو نه وري الجهايو. بهتر جمهوريت صرف درست انفارميشن تي قائم ٿي سگهي ٿي. ڇا واقعي ۾ به اهي هٿ هن رياست ۾ جمهوريت چاهين ٿا؟
Published in Daily Ibtrat (Section Daily News Analysis) November/12/2010

Wednesday, November 10, 2010

Leave my anguish in inner!!!

I don’t know,
After long time, I have picked up pen,
And taken look at plain page,
Plain page,
Where no single letter, has been written on it,
I am thinking of,
What should I write?
How could I be preserved?
My inner anguish on page,
I know, you have left world,
And thinking of you,
Now, you never come in my room,
Open my writings,
When you were found my childish writings,
Today, my pain converts into anguish,
Needs to be written,
Oh…but … Am thinking,
You are not here to read,
Neither plain page can be bore my anguish,
Nor you to be seen,
Ah … Just leave … remain page as plain as It is,
Leave my anguish in inner………!
(Helena)
Published on November/11/2010.

Journalist of world, Unite! – II.


A Beautiful Voice!
Veengas.

I wrote about Arundhati Roy in July of this year. Roy who is passionate about the rights of the down trodden and was condemned by her government and others with vested interests for writing about Moist “Walking with Comrades”.

The writes and human rights activist is again in trouble with the Indian government. She has voiced the plight of the Kashmiri people and has bluntly stated that the valley is not an integral part of Indian.

Her voice is beautiful which peaks for the oppressed people anywhere in the world. She is ready to put her personal safety at risk to he the spokesperson for those coerced into subjugation.
And like many of her kind her sympathies for the poor and oppressed do not know boundaries. She is the blood relative of any body who is subjected to tyranny; she is ready to stand up for the victim and against the tyrant.
She went to Kashmir and made a speech there condemning the atrocities of the Indian government. New Delhi has accused her of trying to incite Kashmir against Indian occupation.

On October 26, 2010, she wrote form Srinagar saying that the news was that she may be arrested on charges of sedition. Roy claimed that what she had said was that has been said by countless men and women with conscience for ages. She has done nothing more than calling for justice with the people of Kashmir. She chided the Indian government and wrote: “Pity the nation that needs to jail those who ask for justice while communal killers, mass murderers, scamming corporations, looters rapists and those who prey on the poorest of poor, roam free.”
It is not the fist time that she has been so threatened. Every time the Indian government wants to jail her, the freedom loving people of the world protest and the Indian government back downs.
This time too the government after sending feelers found opposition to her arrest and finally said it was not arresting Roy.

She will draw attention when President Obama visits India. But Roy is the kind of problem that will not go away even after the US president’s visit. She is the kind of threat that will always worry the Indian government.

She is not alone. She has influence and her voice for the downtrodden and enslaved people throughout the world, is resounding with many in the Indian society.
While the governments for Pakistan and India are playing politics with rights of Kashmiris and each country wants to annex the valley, Roy is saying to both countries that let the people there decide what they want. It is their decision; if they want to join one of the two to join one of the two countries, well and good. But if they want to be independent, accept their will.

The task she has undertaken is huge and she is facing as great an opposition. The current support around the world is welcome but it may not be enough. Like many activists of her kind, there are always threats to her life, conspiracies are hatched to render her ineffective, and efforts are made to distract her from her mission. Men and women like are the pride of the humanity loving intellectuals. Such as she is, is always a solace of people with conscience. But such as she is, is always a great source of uneasiness to those whose rise in wealth and position depends on stealing the meager earnings of the suppressed. Her life will always be a threat to those who usurp the rights of people.

We the journalists have to show our support for her loudly, forcefully and in no uncertain terms to make sure that her beautiful voice which sings of human happiness in not silenced.

Published in “The Frontier Post” on September/07/2010.

Sunday, November 7, 2010

American Elephant In Indian- house!




ڪمري ۾ هاٿي!!!

وينگس

--------------------------------------------------------------------------------





”Elephant in the room“ جو ايس ايم ايس ڪندي منهنجي دوست لکيو ته هينئر هڪ هاٿي اچي رهيو آهي، ۽ انڊيا جي هڪ مئگزين انهي عنوان سان مسٽر اوباما تي ڪالم به لکيو آهي. منهنجي دوست وڌيڪ لکندي پڇيو ته هاڻي تون ڪيئن سمجهين ٿي ته هو انڊيا ڇا لاءِ اچي رهيو آهي؟ منهنجو جواب صرف ايترو ئي هو ته اوباما حڪومت ۾ پارٽيز اٽينڊ ڪرڻ ۽ گهمڻ لاءِ ناهي آيو، ان کي وائيٽ هائوس جي مفادن جي حفاظت ڪرڻي آهي ۽ وائيٽ هائوس جي حدن کي هر هنڌ وڌائڻو آهي.

منهنجي دوست جي ايس ايم ايس کانپوءِ مان مسلسل سوچندي رهيس ته آخر اوباما پاڪستان ڏانهن ڇو ناهي اچي رهيو؟ هڪ اهڙو ملڪ جيڪو انهن جي مفادن جي جنگ ويڙهي رهيو هجي، هڪ اهڙو ملڪ جيڪو انهن جي اڻ اعلان طور تي ڪالوني بڻيل هجي. ها پاڪستان انهن جي هر جنگ ۾ مضبوط سهارو آهي. هيڏي ساري اهميت رکڻ جي باوجود به اوباما پاڪستان ڏانهن ناهي اچي رهيو. جنهن مان صاف پيغام پاڪستان جي اسٽبلشمينٽ کي ڏئي چڪو آهي ته پاڪستان جي حيثيت وائيٽ هائوس آڏو غير قانوني گهرواريءَ جيان آهي، جنهن کي پئسا ڏئي خوش رکي سگهجي ٿو پر سماجي سطح تي ان کي عزت ۽ مان نه ٿو ڏئي سهگجي. هاڻي واضح طور تي اوباما ايشيا ڏانهن دوري دوران پيغام ڏئي ڇڏيو ته پاڪستان جي حيثيت ڪيتري آهي؟ هونءَ به غلامن ڏانهن بادشاهه وري ايندا ناهن، انهن سان ڊيل ڪرڻ لاءِ بادشاهه جا وزير ئي ڪافي آهن ۽ پاڪستان کي ڊيل ڪرڻ لاءِ هليري ڪلنٽن آهي. ڪجهه ڏينهن اڳ وائيٽ هائوس پاڪستان کي هٿيارن لاءِ پئسا ڏئي خوش ڪري ڇڏيو. هڪ اهڙي ڪالوني جنهن آڏو رياست جي عزت کان وڌيڪ پئسن جي اهميت هجي، ان لاءِ ڇا ٿو چئي سگهجي؟
اوباما جي حڪومت پاڪستاني اسٽبلشمينٽ کي هٿيارن جي نالي هيٺ پئسا ڏئي خاموش ڪرائي ڇڏيو آهي. اسٽبلشمينٽ جي لائق اسپيڪر ميڊيا خاموش آهي، هاڻي ڪير به اوباما تي تنقيد ناهي ڪري رهيو ته آخر هن انڊيا دؤري دوران پاڪستان کي به پنهنجي فهرست ۾ ڇو نه رکيو؟

سوال هتي اِهو اُٿي پيو ته اوباما ايشيا جو دؤرو اهڙي وقت ۾ طئه ڪيو جڏهن G20 ميٽنگ ٿيڻ وڃي رهي آهي، ۽ اوباما اهي ملڪ دوري هيٺ رکيا آهن جن جو سڌو سنئون واسطو G20 ميٽنگ سان آهي. انڊيا جي حوالي سان دؤري کي وڌيڪ اهميت ڏني پئي وڃي. بظاهر اوباما هينئر تائين دوري جي حوالي سان وضاحت ظاهر نه ڪئي آهي. جڏهن ته صرف هي ٻڌايو پيو وڃي ته هن دوري ۾ فوڪس اقتصاديات ۽ سيڪيورٽي سان گڏوگڏ دهشتگردي خلاف جنگ تي هوندو. هتي اسان اوباما جي دوري جو شيڊيول شيئر ڪندا هلنداسين جيڪو هن ريت آهي ته هن جو دؤرو انڊيا ۾ نومبر 6کان 9 ، انڊونيشا نومبر 9 کان 10 ، نارٿ ڪوريا نومبر 11 کان 12 ، G20 ميٽنگ نومبر 11 کان 12 ۽ جپان ۾ نومبر 13 کان 14 تائين آهي.

انڊيا ۾ ئي اوباما وڌيڪ عرصو وقت رهي رهيو آهي. جنهن مان لڳي رهيو آهي ته اوباما پردي پٺيان انڊين حڪومت سان ٻين معاملن تي پڻ بحث ڪندو. دلچسپ منظر ڏسڻ وٽان آهي ته اوباما جنهن پنهنجي چونڊ دوران ڪشمير مسئلي تي ڳالهائيندي چيو ته هن جي حڪومت خاص طور ڪشمير مسئلي تي آمريڪن نمائندو رکندي ته جيئن هي مسئلو حل ٿي سگهي، ان سان گڏوگڏ هن فلسطين مسئلي کي به کنيو. ان ۾ شڪ ناهي ته اوباما مظلوم قومن جي مسئلن کي کڻندي گهڻي شهرت حاصل ڪئي، انهن مسئلن تي هن طرفان ڪم ڪهڙو ڪيو آهي؟
انڊيا دوري دوران هن جي ڪنهن به ايجنڊا ۾ ڪشمير جو مسئلو سرفهرست ناهي. اوباما جو دؤرو ڪهڙي سبب آهي؟ ان جي پٺيان يقينن سبب آهن جن مان اهم اشو هي آهن ته G20 ميٽنگ ٿيڻ وڃي رهي آهي، جنهن ۾ آمريڪا پنهنجي مفادن وٽان ايجنڊا ڪامياب ڪرڻ چاهيندو، ايشيا ۾ ان جي آڏو چائنا ۽ انڊيا آهي. جيڪڏهن اسان کي ياد هجي ته انڊيا گذريل ميٽنگ ۾ چائنا جو ساٿ ڏيندي آمريڪا جي مخالف ڪئي. هاڻي جڏهن اوباما ڪمزور پوزيشن ۾ آهي ته نيو ورلڊ آرڊر ۾ چائنا اهڙو ملڪ آهي جيڪو پنهنجو ڪنٽرول مضبوط ڪري رهيو آهي، جيڪڏهن ايندڙ G20 ميٽنگ ۾ آمريڪا جي پوزيشن ڪمزور ٿئي ٿي ته ان جو سڌو نقصان اوباما حڪومت کي ٿي سگهي ٿو. انهي ڪري اوباما پنهنجي دوري جو گهڻو وقت انڊيا ۾ رهندي، انڊيا جي سپورٽ حاصل ڪرڻ ۾ ڪامياب وڃي سگهي ٿو.

ان سان گڏ اوباما جي ايجنڊا ۾ آهي ته ايران کي ڪيئن ڪمزور ڪجي؟ جنهن لاءِ اوباما يقينن انڊين حڪومت مٿان دٻاءُ رکي سگهي ٿو، ته اهي ايران کي سوڙهو ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪن ته جيئن ايران پنهنجا قدم ڏکڻ ايشيا جي ملڪن ڏانهن وڌائي نه سگهي. جڏهن ته ايران پنهنجا دوستاڻا قدم افغانستان ۽ چائنا ڏانهن وڌائي رهيو آهي. جيڪڏهن ايران پنهنجي سپورٽ ڏکڻ ايشين ملڪن کان حاصل ڪرڻ ۾ ڪامياب وڃي ٿو ته پوءِ آمريڪا لاءِ ڏکيائي پيدا ٿي سگهي ٿي. ۽ ايران تي آساني سان ڪنٽرول ڪرڻ ۾ ناڪامي حاصل ٿيندي. اوباما جو دؤرو دهشتگردي خلاف جنگ تي گهٽ پر چائنا ۽ ايران جي وڌندڙ ڪنٽرول کي روڪڻ لاءِ وڌيڪ ٿي سگهي ٿو.

انڊيا سائوٿ ايشيا جي ملڪن مان واحد اهڙو ملڪ آهي جنهن جو ڪردار اهم آهي. اوباما جي گهڻي ڪوشش هوندي ته هو پنهنجي لڪيل ايجنڊا حاصل ڪري سگهي. ٻڌڻ ۾ اچي رهيو آهي ته اوباما هن دوري دوران عدم تشدد جي فلسفي کي پروموٽ ڪرڻ لاءِ دلچسپي رکي پيو، هن جو يقين آهي ته دنيا ۾ امن عدم تشدد ذريعي قائم ڪري سگهجي ٿو.
اوباما جي عدم تشدد فلسفي جي تي تقرير لفظن جي بهترين جوڙ جڪ ٿي سگهي ٿي پر ان جي روح ۾ ڪٿي به عدم تشدد جي سچائي نه هوندي، هڪ اهڙو شخص عدم تشدد تي ڪيئن ٿو ڳالهائي سگهي، جنهن جي حڪومت ۾ ڊرون حملا، اڳوڻي بش حڪومت کان به وڌيڪ ٿيندا هجن، جنهن افغانستان ۾ وڌيڪ فوج موڪلي هجي، جنهن اسرائيل جي سپورٽ ڪندي چيو هو ته جيڪڏهن توهان منهنجي گهر تي راڪيٽ سان حملو ڪندؤ ته پوءِ مان ان جي حفاظت ڪرڻ لاءِ هر قدم کڻندس. مطلب هڪ قتل جي خلاف اسرائيل غزه شهر تباهه ڪري ته اهو ان جو حق آهي!!!

اوباما وري پنهنجي چونڊ دوران "Change" جو نعرو بلند ڪندي، پاڻ کي مارٽر لوٿن ڪنگ II جو پوئلڳ ظاهر ڪيو هو. پر اوباما جا خوبصورت لفظ صرف سکڻا لفظ ئي ثابت ٿيا جن جي اندر سچائي ڪٿي به ناهي. هڪ اهڙو اڳواڻ جنهن جي رڳ رڳ ۾ سرمائيدارن لاءِ وفاداري ڊوڙي رهي هجي اهو عوامي حقن جي ڳالهه ڪهڙي حيثيت سان ڪري سگهي ٿو؟ عدم تشدد تي اوباما جي تقرير بهترين ٿي سگهي ٿي ۽ انڊين امير طبقو خوش به ٿيندو. اتي ئي هڪ مظلوم طبقو به آهي، جنهن جون اکيون اوباما جي من ۾ موجود کوٽ کي ڏسي سگهي ٿو. ائين ئي آهي ته هڪ هاٿي ڪمري ۾ اچي ڪري پنهنجا جلوه ڏيکاريندو، ۽ ڪمري ۾ موجود تماشائي هاٿي کي خوشي وٽان تاڙيون وڄائي داد ڏيندا. ائين ئي انڊين ڪمري ۾ وائيٽ هائوس جو هاٿي آيل آهي، جنهن جي هر قدم تي انڊين امير طبقو خوش ٿي ڪري داد ڏيندو رهندو.
اوباما جي لاءِ ”ڪمري ۾ هاٿي“ واري سٽ استعمال ڪئي آهي، اها پنهنجي جاءِ تي وڌيڪ اهم آهي. ڇاڪاڻ جو هن دوري دوران اوباما انڊين حڪومت جي ڪلهي تي بندوق هلائي سائوٿ ايشيا ۾ اڀرندڙ طاقتن کي ختم ڪرڻ چاهي ٿو.

ڇا ان ۾ هو ڪامياب ٿي سگهندو؟ ۽ انڊين حڪومت پاڻ کي ائين استعمال ڪرڻ ڏيندي جيئن وائيٽ هائوس جي من ۾ آهي؟
مستقبل ۾ ڇا ٿيڻ وڃي رهيو آهي؟ ان جي وضاحت جلد ٿي ويندي. پر هلندڙ وقت ۾ انڊين ڪمري ۾ وائيٽ هائوس جو هاٿي آيل آهي، جنهن جي ناٽڪي ڪرتبن تي امير طبقو جهمريون پائيندو.
Published in Daily Ibrat 11/7/2010

Tuesday, November 2, 2010

A Beautiful Voice! Arundhati Roy.

Long way
خوبصورت آواز!!!

وينگس
--------------------------------------------------------------------------------




”توهان اسان کي ايستائين ذبح نه ٿا ڪري سگهو جيستائين اسان وٽ خوبصورت آواز موجود آهن“.(هلينا)

دنيا ننڍڙي آهي پر ان اندر مسئلا گهڻا ئي پيچيده آهن، جن کي حل ڪرڻ لاءِ صرف ۽ صرف نيت جي ضرورت آهي، جيڪڏهن اسان جا حڪمرانن پاڻ کي زمين تي خدا سمجهڻ ڇڏي ڏين ته ڪيترو نه بهتر ٿي پوي، ۽ اهي انسانيت لاءِ ڪم ڪرڻ لڳندا، انهن کان سادا ننڍڙا ڪم نه ٿا ٿين.
انهن کي شوق آهي ته اهي مشڪل ۽ غير انساني ڪم ڪن، دنيا کي انهي ڪري ئي انهن طبقن ۾ ورهائي ڇڏيو آهي. اسان وٽ گهڻا طبقا غلامي جا آهن، موجوده وقت ۾ به عوام آزادي جي گهُرُ ڪري رهيو آهي، انهن ملڪن کان جن پنهنجي آزادي لاءِ جدوجهد ڪئي، پر آزاد ٿيڻ کان پوءِ انهن ٻين کي غلام ڪري ڇڏيو آهي. شايد انهن هينئر تائين آزادي جو اصل مفهوم ۽ ان جي خوبصورتي کي نه سمجهيو هجي، جي اهي ان کي سمجهن ها ته اڄ ٻين کي غلام نه بڻائين ها.
انسانن کي غلام رکڻ مشڪل آهي، ڇاڪاڻ جو انسان جانور ناهن، جن کي ڳلي ۾ رسو وجهي غلام بڻائي رکو، انسان ناانصافي ۽ غلامي خلاف ويڙهه ڪندڙ سماجي جانور آهي، ان کي آساني سان مفادن جي جيل ۾ قيد نه ٿو رکي سگهجي. يقينن ان ويڙهه ۾ ڏکيائي وارو مرحلو هي اچي ٿو جو غلام رهندڙ طبقي جو مقابلو هڪ رياست سان هوندو آهي، ظاهر آهي غلام طبقي وٽ رياست جهڙي مشنيري ٿي نه ٿي سگهي، پر رياست وٽ اهي آواز نه ٿا ٿي سگهن جيڪي غلام طبقي وٽ هوندا، ڪجهه اهڙا آواز جيڪي سڄي معاشري کي ڌوڏي سگهن ٿا، جن جو پڙلاءُ صدين تائين ٻڌڻ ۾ اچي ٿو.

تاريخ جي سيني ۾ گوجندڙ اهي خوبصورت ترين آواز جن جي هر صدا ۾ ناانصافي کي نندڻ جو سڏ آهي، جنهن ۾ چڪور جهڙو جنون آهي. رياست جنهن کي پنهنجن وڏن ۽ قميتي هٿيارن تي فخر هوندو آهي اتي مظلوم طبقي کي پنهنجن خوبصورت آواز تي ڀرم ۽ مان هوندو آهي، ڇاڪاڻ جو اهي ئي آواز دنيا جي ستل ضمير کي جاڳائي سگهن ٿا. ۽ ويڙهه جي نغارن ۾ جوش ۽ انقلابي سپاهين کي حوصلو ڏين ٿا.
جنهن ڪري مون کي هلينا جي مٿان سٽ ياد آئي. سچ ئي آهي جو خوبصورت آوازن ئي جدوجهد جي تحريڪن ۽ آزاديءَ جي ويڙهه کي تيز ڪندا رهيا آهن.
اهڙن آواز لاءِ اسان تاريخ ۾ قصا ۽ واقعا پڙهيا آهن، مون هميشه هي سوچيو هو ته ماضي جتي اسان کي غلام طبقا اڪثريت ۾ ملن ٿا اتي انهن وٽ خوبصورت آواز به هئا، اڄ جتي اسان وٽ غلامي جا طبقا آهن اتي خوبصورت آواز ملڻ محال آهي، خوبصورت آواز رکندڙ کي ڪشالا به گهڻا ڪڍڻا پون ٿا.

مان ان وقت غلط ثابت ٿيان ٿي جنهن وقت مون آڏو اسان جي پياري ارونڌتي راءِ جو آواز موجود آهي، جنهن Walking with Comrades لکي ڪري انڊيا جي امير طبقي ۽ حڪومت کي پريشان ڪري ڇڏيو آهي. ان ڪالم ۾ ارون پنهنجي خوبصورت آواز سان جتي مائوسٽ تحرڪ کي حوصلو ڏئي ٿي، اتي انڊيا جي حڪمت عملين کي ڌوڏي ٿي. ارون ان وقت به مشڪلاتن کي منهن ڏئي ٿي، جنهن دوران ارونڌتي کي قتل ۽ گرفتار ڪرڻ جو ڌمڪيون ملنديون رهن ٿيون. پر اهي ارونڌتي کي ڪمزور ڪري نه سگهيا، جنهن جي جواب ۾ ارونڌتي راءِ چيو ته ”اهي مونکي ڀل اچي گرفتار ڪن، مون کي پرواهه ڪانهي“.

هڪ رياست جا ناڪاره هٿڪنڊا ارونڌتي راءِ جي آڏو ڪمزور ٿي وڃن ٿا، انکان پوءِ ارونڌتي وري ٻيهر پنهنجو آواز بلند ڪندي ڪشمير مسئلي تي ڳالهائيندي چوي ٿي ته ”ڪشمير انڊيا جا اٽوٽ حصو ناهي“. ارونڌتي راءِ سري نگر، ڪشمير مسئلي تي تقرير ڪري انڊيا حڪومت کي پريشان ڪري ڇڏيو، جنهن ڪري انڊين حڪومت ارونڌتي راءِ مٿان بغاوت ڪيس هلائڻ لاءِ سوچي رهي هئي، جڏهن ته هينئر تائين خبرن مطابق انڊين حڪومت بغاوت ڪيس نه هلائڻ جو اعلان ڪيو آهي.

مائوسٽ تحريڪ جي سپورٽ کانپوءِ ارونڌتي راءِ انڊيا کي ڪشمير مسئلي تي ڪيل تقرير تي وڌيڪ تنقيد جو نشانو بڻايو وڃي ٿي. ارونڌتي راءِ پنهنجي ڪيل تقرير تي بيان جاري ڪندي چيو ته ”مان جيڪو ڪجهه چيو اهو لکين ماڻهو روز چون ٿا، مان جيڪو ڪجهه لکيو آهي اهو سالن کان مبصرين لکندا اچن ٿا، جيڪڏهن ڪوئي شخص منهنجي تقرير پڙهڻ جي زحمت ڪري ته ان کي ڄاڻ پوندي ته اها بنيادي طور تي انصاف جي اپيل آهي. مان جو چوان ٿي ته محبت ۽ فخر سان جذبي سان تحرڪ وٺي ٿو.“

ڪشمير مسئلي تي جيڪو ڪجهه ارونڌتي راءِ چيو آهي، ان ۾ ڪهڙي غلط ڳالهه آهي؟ ڪشمير مسئلي کي انڊيا ۽ پاڪستان طرفان مذهبي رنگ ڏنو ويو آهي، ۽ ان ۾ اناپرستي جو عنصر به شامل آهي. جڏهن ته ڪشمير صرف ڪشميرين جو آهي، جنهن تي ڪنهن به ٻئي قوت جي حڪمراني ڪرڻ جو جواز ئي نه ٿو بڻجي.

ارونڌتي راءِ ڪشمير مسئلي تي سچ ڳالهائيندي، انڊين حڪومت جي فوجي آپريشن جي مخالفت ڪئي آهي، ۽ ان انصاف جي گهُرَ ڪندي رهي آهي. انڊيا ۾ هلندڙ تحريڪن جي خوشقسمتي آهي جو انهن وٽ ارونڌتي راءِ جو خوبصورت آواز آهي، جيڪو وقتي ناهي، پر هڪ اهڙو آواز جيڪو هر وقت متحرڪ ۽ جدوجهد ۾ رهي ٿو.

پاڪستان ۾ اسٽبلشمينٽ جي وفادار ڪردارن ارونڌتي راءِ تي گهڻي تعريف ڪئي آهي، انهي ڪري نه ته ان مظلوم طبقي لاءِ آواز اٿاريو آهي، انهي ڪري جو ان ڪشمير کي انڊيا جو آٽوٽ حصو ناهي سڏيو. جيڪڏهن انهن کي ارونڌتي راءِ جو آواز ايترو ئي پسند آهي ۽ فوجي آپريشن جي خلاف آهن ته پوءِ بلوچستان ۾ هلندڙ فوجي آپريشن تي اُٿندڙ آوازن کي باغي ۽ اينٽي پاڪستان ڇا لاءِ سڏيو وڃي ٿو؟

پاڪستان ۾ مظلوم ۽ غلامي خلاف هلندڙ تحريڪن وٽ ارونڌتي راءِ جهڙو مستقل ۽ خوبصورت آواز ناهي، جيڪڏهن اسان وٽ به ارونڌتي راءِ هجي ها ته اڄ هوءَ گم شده ماڻهن سان گڏ پريس ڪلب تي ويٺي هجي ها ۽ بلوچستان ۾ هلندڙ فوجي آپريشن خلاف آواز اُٿاري ها، جيئن ان مائوسٽ ۽ ڪشمير مسئلي تي آواز بلند ڪيا آهن.

پاڪستان ۾ ڪنهن حدتائين آواز اٿاريو ويو آهي، پر اهي سڀئي وقتي ۽ گهٽ مدت وارا آهن، پر ارونڌتي راءِ جو آواز مستقل ۽ ڊگهي مدت وارو آهي. انڊين حڪومت کي انهي ڪري پريشاني آهي جو ارونڌتي راءِ پنهنجي آواز کي جهڪو ڪرڻ جي بجاءِ انکي وڌيڪ متحرڪ ۽ مٿي ڪندي رهي ٿي.

۽ جڏهن جڏهن آزادي لاءِ ويڙهه ڪندڙن وٽ خوبصورت آواز هوندا آهن، انهن پنهنجي منزل کي حاصل ڪيو آهي. ائين ئي اسان وٽ برصغير جي خطي ۾ هڪ ڀيرو ٻيهر تاريخ اڏيندڙ خوبصورت آواز، ارونڌتي راءِ جي روپ ۾ مليو آهي.

جنهن کي رياستي مشنيري قيد نه ٿي ڪري سگهي، ڇو جو خوبصورت آواز صدين تائين موجود رهي ٿو. ارونڌتي راءِ جنهن کي وري امير طبقي ۽ انڊين حڪومت تنقيد جو نشانو بڻائي رهي آهي، پر اهي ارونڌتي راءِ جي آواز ۾ موجود سچ کي ڪيئن تنقيد جو نشانو بڻائي سگهندا؟ آخر ارونڌتي راءِ جي روپ ۾ انڊين حڪومت کي رام ڀڳوان جي ڳالهه ياد ڇو نه آئي آهي، جنهن چيو ته ڪرم ڪندو رهه! ۽ ارونڌتي راءِ به هر تان پنهنجو آواز بلند ڪندي رهي ٿي. هڪ ڀيرو ٻيهر اسان جي آڏو مظلوم طبقي جي جيت ٿيڻي آهي، ڇو جو انهن وٽ خوبصورت آواز ارونڌتي راءِ جي روپ ۾ موجود آهن، افسوس هي آهي جو اسان وٽ جن وٽ مظلوم طبقا ته آهن پر ارونڌتي راءِ جهڙا خوبصورت ۽ جرتمند آواز ناهن .




Daily Ibrat November/02/2010

Saturday, October 23, 2010

Musharraf’s kitty kitten party!

By Veengas
“Everything goes in Pakistan” is a saying popularized by the rich to justify their evil and undemocratic actions. The rich and powerful are mostly educated and they have always supported undemocratic forces. They sided with Gen Zia when he hanged Zulfikar Ali Bhutto. Behind the scene they supported those who overthrew Benazir Bhutto. They supported Gen Musharraf and his fake enlightenment philosophy. They should have banged their heads to the wall when a general usurped power from an elected government.

The rich and educated supporters of the military general should have known that enlightenment means separating right from the wrong. But for Musharraf the word meant ‘Everything by Mush, for Mush and of Mush.’ Now, after leaving the country in a mess, he is saying that he will come back to take part in the general elections to be held in 2013.

Even when he launched his party in England the people attending the event were mostly elite and models. He has apologized to the nation for his past misdeeds and promised to galvanize Pakistan and fight against hunger, poverty, illiteracy and backwardness.
Who can in his right mind believe him. He had the gal to say, in an interview with BBC, that the people of Pakistan did not like politicians but rather look up to the army for guidance and good governance. He said people were despondent because of massive corruption and remembered his rule which was free from corruption. However, his party is said to be supported by the establishment as it wants somebody like them and the rule of someone like so that they can do whatever they want. It is also rumoured that after the death of Imran Faqooq, the MQM needs someone like him to replace the dead leader. Even if this does not work out MQM will support the retired general. Some also say that Musharraf launched a new party to satisfy his inflated ego. The people, especially women, do not forget that instead of giving justice to Dr. Shazia, who was raped in Sibbi, he said that women facilitated being raped to get visas of advanced countries. Many people gone missing during his rule are still missing. He killed Akbar Bugti and Baalach Marri.

When almost fifty men were brutally killed in Karachi he said at a public meeting in Islamabad that it was the manifestation of his power.
He has as yet not given the account of all the funds that were given to Pakistan by foreign countries. He received tens of billions of dollars from the United States. He compromised sovereignty of the country on US orders and closed down the camps of freedom fighters in Pakistan and Azad Kashmir. He promised not to allow the fighters going into the Indian occupied Kashmir. When he says that people don’t trust politicians he should try to remember the kind of welcome Benazir Bhutto got from the people.
Has he ever been welcomed this way. But he is lucky. The country is ruled by political orphans and now he is thinking of becoming a leader as he moves around amongst the rich in London.

Even if he does participate in elections the only people voting for him would be models: the kittens of his party and though would be paid from his kitty.

Published in "The Frontier Post" on 24/October/2010.

Thursday, October 21, 2010

Target & Killing!


هيءَ خوني راند ڪڏهن بند ٿيندي؟

وينگس
--------------------------------------------------------------------------------


ڪراچيءَ جون حالتون خراب ڇو ٿي رهيون آهن؟ ان جي پٺيان ڪهڙا سبب آهن؟ مون اڳ ئي ٽارگيٽ ڪلنگ تي لکي چڪي هُيس ته هي سڄي گيمBlack mailing تي ٻڌل آهي، ڇاڪاڻ جو پوليس جو پاور پ پ پ وٽ آهي، ۽ هي پاور ڪراچي جي دادلن کان برداشت نه پيو ٿئي. جنهن ڪري انهن 2009 کان وٺي ڪري هي سڄي راند شروع ڪري ڏني آهي، جيئن موجوده حڪومت کي سوڙهو ڪري پوليس جا اختيار پاڻ وٽ حاصل ڪري سگهجن. تصوير جو ٻيو رُخُ هي آهي ته رحمان بلوچ جي شهادت کان پوءِ لياريءَ جون حالتون تبديل ٿي ويون آهن، ۽ لياري ۾ آئي ڏينهن گينگ وار هلندي رهي ٿي، ان گينگ وار جو فائدو ٻيو گروهه وٺي رهيو آهي. هتي ڪجهه ڳالهيون لکڻ چاهيندس ته ڪراچي اندر ڪهڙي ڌر عام ۽ پنهنجا مفاد حاصل ڪري رهي آهي.

لياري جي هڪ نوجوان مون سان ڳالهائيندي چيو ته رحمان بلوچ جي گروپ کي اهي ٽوڙڻ چاهين ٿا، جيئن آساني سان لياري تي قبضو ڪري سگهجي، انهن نوجوانن کي پيئسن ۽ نوڪرين جي به لالچ ڏني آهي. ”اهي ڪير آهن“ مون کي سمجهه ۾ نه آيو، مون ان کان وري ٻيهر پڇيو ته اهي مان مراد ڪهڙي آهي؟ هن مون کي ٻڌايو ته اهي ڪير آهن؟ هاڻي جڏهن کان رحمان بلوچ جي شهادت ٿي آهي ان وقت کان وٺي ڪري هو ڪوشش ڪري رهيا آهن ته رحمان بلوچ گروپ وچ ۾ ڌڙا ٺاهي، لياري جي طاقت کي ڪمزور ڪجي، جنهن ۾ گهڻي حد تائين ڪامياب به ويا آهن.
نوجوان پنهنجن گهنڊيدار وارن ۾ هٿ ڦري چيو ته ڪاش! رحمان بلوچ هجي ها ته اڄ لياري ويڙهه جو شڪار نه ٿئي هان.

ڪجهه اڳ مون سان هڪ ڊچ freelance journalist ملڻ آئي جنهن ڪراچي جي حالتن تي انٽرويوز ڪرڻ چاهيا پئي. هوءَ پهرين اي اين پي جي اڳواڻ شاهي سيد سان ملي جتي مون هڪ مترجم جي حيثيت ۾ ڪنهن ڪنهن جڳهه تي ان صحافڻ جي مدد پئي ڪئي. انٽرويو دوران شاهي سيد گهڻيون دلچسپ ڳالهيون رکندي ٽٽل انگريزيءَ ۾ چوندو رهيو ته توهان ايف آءِ آر کولي ڏسو ته توهان کي خبر پوندي هن ٽارگيٽ ڪلنگ ۾ گهڻا ڪنهن جا ماڻهو قتل ٿي رهيا آهن، قتل ٿيندڙن جو واسطو ڪنهن سان آهي؟ هو ڳالهه جاري رکندي چوي ٿو ته پهرين جماعت اسلامي پارٽي ڪراچي ۾ هئي، جنرل ضياء جماعت اسلامي پارٽي ۽ خاص طور پ پ جي زور کي ٽوڙڻ لاءِ ايم ڪيو ايم جو بنياد وڌو ۽ ساڳئي طرح سان ايم ڪيو ايم ۾ وري ڌڙا ٺهيا جن ۾ قادري گروپ سني تحريڪ جي نالي هيٺ ۽ ايم ڪيو ايم حقيقي گروپ شامل آهن. انهن سڀني اڪثريت اردو آبادي ۾ آهي.

ان دوران صحافڻ مون ڏانهن ڪنڌ ورائيندي چيو ته what does it mean? مون جواب ڏيندي چيو ته lord of Karachi. ان مسڪراهٽ پاس ڪندي چيو ان جو مطلب ته پاور گيم. انهي دوران ايم ڪيو ايم جي لينڊ ريفارمس تي مون کان سوال ڪيو ته ان کي ڪيئن ٿي ڏسين؟ مون کلندي چيو ته گهڻو سٺو آهي، تبديلي اچڻ گهرجي پر انهن جو Karachi-lords جي باري ۾ ڇا خيال آهي؟ جيڪڏهن پاڪستان ۾ وڏيرا ۽ جاگيردار آهن ته پوءِ ڪراچي ۾ به ڪراچي لارڊ آهي. ان لاءِ به ترميم بل ڪير پيش ڪندو؟ ان تي اسان ٻنهي ٽهڪ ڏنا. مٿان اهي ڳالهيون آهن جيڪي ويجهڙائي ۾ ٻڌڻ لاءِ مليون.

ڪراچي وري ٽارگيٽ ڪلنگ جي ور چڙهي وئي آهي، جنهن جي ردعمل ۾ صوبائي گهرو وزير ذوالفقار مرزا جا بيان پڙهڻ جهڙا آهن، ڇاڪاڻ جو هو سڀ ڪجهه نه چوندي به سڀ ڪجهه ٻڌائي ڇڏي ٿو. ڪراچي ۾ عبدالله شاهه غازي جي مزار تي حملو ٿيو، ان حملي لاءِ ٻڌايو پئي ويو ته هن حملي جا گهڻن سببن مان ڪجهه سبب هي هئا ته ڪراچي ۾ حالتون خراب ڪري پ پ پارٽي کي سوڙهو ڪجي، ٻيو عافيه صديقي تي نڪتل ريلي ۽ ان سان گڏوگڏ عمران فاروق جي قتل تان ڪراچي جي ماڻهن جو ڌيان هٽائڻ ۽ عمران فاروق قتل رپورٽ کي بند ڪرائي سگهجي. اسان کي ياد رکڻ گهرجي ته جنهن ڏينهن عافيه صديقي جي حق ۾ ريلي هئي ان وقت آمريڪا جي سفير نائين زيرو تي وڃي عمران فاروق جي قتل تي condolence ڪرڻ وئي.

پر هن خوني راند کي فل اسٽاپ نه پيو اچي، هن کي اڃا اڳتي وڌايو پيو وڃي ان ڪري جو پ پ پارٽي مٿان وري پريشر رکي سگهجي، اين آر او ۾ صرف پ پ پارٽي ئي ناهي پر ان ۾ متحده به شامل آهي جنهن فائدو ورتو ، جيڪڏهن فهرست اڳيان ايندي ته ان ۾ صرف پ پ پ جا ميمبر ئي نه پر متحده جا به ميمبر وڃي سگهن ٿا انهي ڪري گورنر عشرت العباد پهرين استعفيٰ ڏني جنهن کي منظوري نه ڪيو ويو پر پ پ پارٽيءَ ڪور ڪاميٽي ميٽنگ سڏائي ورتي، ٻئي طرف مٿان وري ڪجهه مهينن کانپوءِ نوازشريف عملي طور تي سياست ۾ حصو وٺي سهگندو، 2011 ۾ ڪجهه مهينا ئي آهن، ايم ڪيو ايم پنهنجو پاسو ن ليگ ڏانهن ٺاهڻ پئي چاهي ته جيئن ڪراچي ۾ جماعت اسلامي نه اچي وڃي.

هن ڀيري پ پ ڪور ڪاميٽي جو اجلاس ٿيڻ جنهن ۾ ڪراچي جي حالتن تي غور ڪيو ويو آهي، هي اجلاس اهم آهي ڇاڪاڻ جو رضاحيدر جي قتل ٿيڻ کان پوءِ ٽيئن ڏينهن تائين ڪراچي جون حالتون خراب رهيون ان وقت به پ پ پ ڪور ڪاميٽي جو اجلاس نه ٿيو هو، هينئر ان جو ٿيڻ گهڻا سوال اٿاري رهيو آهي ته ڇا واقعي ۾ پاور گيم جو سڪو تبديل ٿيڻ وڃي رهيو آهي، جنهن ڪري ايم ڪيو ايم پنهنجا پتا تبديل ڪري رهي آهي.

ٽارگيٽ ڪلنگ جي هڪ پاسي جتي ذاتي مفاد سياسي گيم ۾ حاصل ڪيا پيا وڃن. اتي ئي ٽارگيٽ ڪلنگ جي ٻئي پاسي هي آهي ته هي ٽارگيٽ اينڊ ڪلنگ آهي، مطلب قتل ڪندڙ جنهن کي ٽارگيٽ ڪري رهيو آهي، ان کي سڀ خبر آهي، ۽ ٽارگيٽ ڪندڙ هٿن کي سپورٽ آهي جو اهي سڀ ڪجهه ڪري رهيا آهن.

ڪراچي ۾ اصل مالڪ ايم ڪيو ايم آهي، ان کان انڪار ايم ڪيو ايم پاڻ به نه ٿي ڪري سگهي، جيڪڏهن ائين نه آهي ته ٻوڏ متاثرين واپس نه ٿين ها. ان جي باوجود به هڪ ڳالهه جيڪا گهڻي عام آهي اها هي ته ٽارگيٽ ڪلنگ ۾ ڀتاخوري ۽ علائقي ۾ طاقت برقرار رکڻ آهي، ۽ اهو سڀ ڪجهه تڏهن ممڪن آهي جڏهن توهان وٽ پوليس جو پاور هجي، جيڪو هن حڪومت ۾ پ پ پارٽي وٽ آهي. ان ڪري ئي متحده جو هر وقت مطالبو رهندو آيو آهي ته ڪراچي ۾ پوليس جا اختيار انهن کي ڏنا وڃن.

ٽارگيٽ ڪلنگ ۾ اصل معاملو مال پاڻي ۽ پاور آهي، جنهن جي چڪر ۾ معصوم شهري قتل ٿي رهيا آهن.

بس هي هلندڙ ٽارگيٽ ڪلنگ موجوده حڪومت تي پريشر رکڻ لاءِ آهي ڇاڪاڻ جو ٽارگيٽ ڪري ئي توهان ڪجهه مڃرائي سگهو ٿا جيڪو ڪجهه توهان کي گهرجي.

Daily Ibrat on 21/october/2010

Sunday, October 17, 2010

On 18th october 2007. (Benazir Bhutto)



Long way!
منهن مٽائي وئين- وڃڻ وارا!
وينگس

________________________________________



مون هميشه اهو ئي سوچيو هو ته سوچون هڪ ڏينهن روپ به وٺنديون آهن، پر ائين نه ٿيندو آهي.توهان جو جن تي ڀرم هجي ۽ هڪ پيار ڀريو يقين هجي، اهي ئي هڪ ڏينهن قدم وڌائي توهان جي سوچين ۽ يقين کي ڀورا ڪري ڇڏيندا آهن. اسان وٽ ڇا رهجي ويندو آهي صرف ڀورا ٿيل ڀرم! مون کي اڄ به ياد آهي ته 2007 آڪٽوبر جي مهيني ۾ مان اسلام آباد کان ڪراچي آيل هئس، ان مهيني ۾ مون عبرت لاءِ ڪجهه سياسي انٽرويوز ڪيا. جنهن دوران شهيد پنڪي به اچي رهي هئي، مون کي هر هڪ چيو ته تون هن کان انٽرويو وٺجانءِ، مون پنهنجي ناسمجهيءَ جو ڀرپور مظاهرو ڪندي چيو ته ها! هوءَ مونکي پياري آهي، پر هڪ ڀيرو ٻيهر هوءَ غلط ڊيل ڪري اچي رهي آهي، مان ان سان سهمت ناهيان، آخر هوءَ هميشه اسان کي ڏٺو ڇا لاءِ ڪندي آهي؟ مون سڀ ڪجهه شهيد پنڪيءَ لاءِ ڳالهائيندي چيو ته ڏس! مون کي واپس وڃڻو آهي، شايد مان محترمه سان اسلام آباد ۾ ملي وٺان. ۽ مون جي دوست کلندي چيو ته ڇا هوءَ اسلام آباد اچي سگهندي؟ موٽ ۾ مون چيو ته ڇو نه هن جي ڊيل ان کي هڪ ڀيرو ٻيهر حلف کڻائيندي ۽ اسان محترمه جي ان ڊيل واري حلف تي اختلافي آرٽيڪل لکنداسين. هن ملڪ ۾ ٻيو ڪري ڇا ٿو سگهجي؟


اسلام آباد جي سفر ڏانهن ويندي مون کي امداد سومري صاحب جو ايس ايم ايس آيو ته توهان محترمه جي واپسيءَ تي ڪجهه لکندوء؟ مون ان کي جواب ڏيندي لکيو هو ته مان هينئر سفر ۾ آهيان ان ڪري ان جي واپسيءَ تي نه ٿي لکي سگهان. انهي دوران مون کي عبرت ۾ پنهنجو پراڻو لکيل ڪالم ياد آيو جيڪو مون شهيد پنڪيءَ تي لکيو هو ته Will she return? مون پاڻ سان ڳالهائيندي چيو ، ها هوءَ واپس وري رهي آهي، پر ان کي ائين نه اچڻ گهرجي جيئن هوءَ اچي رهي آهي. اسلام آباد ۾ پير رکندي هر غير سنڌيءَ مون کي کلندي چيو هو ته او سنڌي تمهاري بي بي آ رهي هي، اس بار تم اس ڪو ڪِس طرح سپورٽ ڪرو گي. هن جي جملو جو جواب ڏيندي چيو ته لازم هي ڪي هم بهي ديکهين گي...وه دن ڪي جس ڪا وعده هي!


آخر ڪار 18 آڪٽوبر اچي وئي ۽ هوءَ به واپس وري آئي، اسان مان ڪنهن به هن جي واپسي ٽي وي تي نه ڏٺي، بس مون کي هڪ ڪال آئي ته محترمه جي ريلي ۾ ڌماڪو ٿيو آهي، مون ان وقت سمجهيو ته آخر هوءَ سپورٽ وٺڻ لاءِ اهڙا قدم ڇو کڻي رهي آهي، ۽ 18 آڪٽوبر کان پوءِ هوءَ جيئن ئي واپس دبئي هلي وئي هئي ان وقت مون سوچيو ته هوءَ وري ڊيل ڪرڻ جا نوان دروازا کولڻ وئي آهي. هي سڀ ان ڪري مون سوچيو جو ان وقت اسان هڪ اهڙي ماحول ۾ رهيل هئاسين جتي اسان لاءِ سواءِ خاموشي، سڃاتل چهرا، ڪتابن ۽ هاسٽل جي ميس (کاڌو کائڻ واري جڳهه) کانسواءِ ڪجهه به نه هو. اڙي ها! دير سان پهچندڙ اخبارون ۽ ان جي وچ مان چوري ٿيندر اهم پيج پڻ.
مون ڪوشش ڪئي ته مان ان جي هن ڀيري واري هر ريلي جي رپورٽ پڙهان پر هر اخبار ۾ مسلم ليگ ق جون سرخيون ۽ سواءِ سنڌي اخبارن جي جن محترمه کي بهترين ڪوريج ڏني. شهيد پنڪيءَ جي واپسي تي مون پنهنجي هڪ دوست سان ڳالهائيندي چيو ته هوءَ هن ڀيري واپس ناهي آئي، ۽ ان ٽهڪي ڏيندي چيو هو ته She is in Mirpurkhas and you are talking like that, you ought to up date ok مون موٽ ۾ جواب ڏيندي چيو ته هوءَ بس واپس ناهي آئي هاڻي توکي ڇا به چوڻو آهي چئي ڏني پر هي منهنجي راءِ آهي.
آڪٽوبر جو سڄو مهينو اسان شهيد پنڪيءَجي ڳالهين ۾ گذاريو. ان جي سياسي دورن تي تنقيد ڪندي ۽ مون پاران هڪ راءِ هئي ته هوءَ شهيد ڀٽي کان وڌيڪ خراب حالتون ڏسي رهي آهي، زندگيءَ ان کي هميشه تلخ امتحان ۾ وڌو آهي. ان جي باوجود به مان هن ڀيري واري ڊيل تي تنقيد ڪرڻ کان رهجي نه سگهيس.


ڪينجهر نيٺ هندورو ٿيندو،
جي ڪا اُتر هِيرَ لڳي!
هرک ته هن تي هر ڪنهن هاريو،
پو به پرولي ڪنهن نه ڀڳي،
ڦولان ڪنهن جي راڻي هئي؟
ڦولان جا ماڇائي هئي! (شيخ اياز)


اڄ ساڳيو مهينو، ساڳي ڪالوني (جنهن کي ملڪ جو نالو پيو ڏنو وڃي)، ساڳيا چهرا، ساڳيون ڳالهيون پر يادن جي حصي ۾ آهن، انهن سڀني جي وچ ۾ هوءَ ڪانهي ... ها! شيخ اياز چواڻي ته پو به پرولي ڪنهن نه ڀڳي! اسان ڇو نه سمجهي سگهياسين ته هوءَ ڪڏهن به واپس نه ورندي!!!
هن جي موٽ وري ڪڏهن موٽ اچڻ لاءِ نه هئي، اسان آخر ڇو نه سمجهي سگهياسين ته رات جي ڪاراڻ ۾ جلاد بيٺل آهي ان جي تاڙ ۾! ان جلاد جي موجودگيءَ کي ڇو نه سمجهي سگهياسين؟ آخر هوءَ هميشه اسان کي ڏٺو ڇا لاءِ ڪري وئي؟ مون مٿي ذڪر ڪيو هو ته سوچون ۽ ڀرم ٽٽڻ لاءِ هوندا آهن، مون جيڪو ڪجهه سوچيو هو سڀ ڪجهه ٽٽي پيو، ها! اڄ آڪٽوبر جو مهينو آهي، ۽ اسان وٽ ان کي ياد ڪرڻ لاءِ گذري ويل 2007ع آڪٽوبر جون يادون آهن. هوءَ هڪ ڳجهارت هئي جنهن کي ڪير به ڀڄي نه ٿو سگهي. ان سان گڏ هڪ آس به ته هئي/ آهي، جيڪڏهن هوءَ هجي ها ته عوام جي تذليل ائين نه ٿئي ها.
منهن مٽائي وئين وڃڻ وارا! موت آسان زندگي مشڪل، (شيخ اياز)
شهيد پنڪي ڪڏهن واپس وري هئي، هوءَ ڪڏهن به واپس نه وري ... بس منهن مٽائي وئي...وڃڻ واري...! دل اندر هڪ ڀرم آهي will she return? ان جو جواب ڪهڙو آهي؟


Daily Ibrat published on 18/october/2010

Saturday, October 16, 2010

A Man having 4- R! General (r) is not innocent baby

جنرل مشرف کير ۾ ڌوتل

وينگس
--------------------------------------------------------------------------------
وقت هن جي من کي اڃا ميچوئر نه ڪري سگهيو يا وري هو ميچوئر ٿيڻ نه پيو چاهي؟ اڄ به هو ائين ئي ڳالهائي رهيو آهي جيئن پهرين اقتدار اعليٰ ۾ هوندي ڳالهائيندو هو.

ڪالهه ۽ اڄ ۾ فرق صرف ايترو ئي آهي جو ڪالهه چوندو هو ته ”مين يه ڪردونگا“. ۽ اڄ چئي رهيو آهي ته ”مين ني جو ڪيا اس ڪي ليئي معافي مانگتا هون“. هن جي هي معافي به اڌوري اڌوري آهي. هڪ اهڙو ريٽائرڊ جنرل جنهن ۾ ميچوئرٽي ناهي آئي، ڇا اُهو جنرل شين کي غير سنجيده ٿي ڏسندو آهي؟ جنرل مشرف خير انهن جنرلن مان هرگز ناهي جن ۾ سنجيدگي جي ٿوم به هجي. هينئر جيڪڏهن هو معافي گهري رهيو آهي ته اها معافي صرف شو آف سوري آهي. جنهن ۾ ڪٿي به ندامت محسوس ناهي ٿي. جنهن شخص ۾ ندامت نه آئي هجي، ان مان ڪيئن ٿي اميد ڪري سگهجي ته هو ماضيءَ مان سکي سگهي ٿو، ان جي اندر نئون انسان ڪيئن پيدا ٿيندو؟ جنهن وٽ احساس ندامت نه هجي. جنرل (ر) مشرف، عوام لاءِ ريٽائرڊ ٿي چڪو آهي پر هو پاڻ کي اڄ به جنرل جي پوسٽ تي محسوس ڪري رهيو آهي. جنرل مشرف (ر) جي پارٽيءَ تي مان اڳ ئي لکي چڪي آهيان، ته مسٽر مشرف جي پارٽي ڪِٽي پارٽي کان مٿي ڪجهه ناهي. جنرل مشرف (ر) اڄڪلهه جنهن انداز بيان کي محسوس ڪرائي رهيو آهي ته هي اهو واحد ماڻهو هو جنهن بهتري ڪئي ۽ ملڪ لاءِ اهو ڪجهه ڪيو جيڪو ٻئي ڪنهن اڳواڻن نه ڪيو آهي. جنرل مشرف پاڻ کي کير ۾ ڌوتل پيش ڪري رهيو آهي.

منهنجي هڪ دوست مشرف تي ريمارڪس ڏيندي چيو ته هن جي نالي ۾ هر لفظ ۾ (ر) (R ) اچي پئي، R 4 وارو ماڻهو سمجهي پيو ته هو هن ملڪ جو ڪمانڊو آهي. هن کان بغير ملڪ هلي نه سگهندو.

هي فور ”آر“ وارو ماڻهو هينئر تائين زميني حقيقتن کي غير سنجيده وٺي رهيو آهي. جڏهن ته حالتون پنهنجي جڳهه تي برابر تبديل ٿيون آهن. ڪالهه لکڻين ۽ اصولن جي اهميت هوندي هئي اڄڪلهه لالچي ٽولي انهن کي مارڪيٽ ۾ وڪڻڻ شروع ڪري ڏنو آهي. ڪوڙ ڳالهائيندڙ ۽ حقيقتن کي ڦيرائي پيش ڪرڻ وارا مٿي چڙهيل آهن، جتان بيهي ڪري هو غلط شين تي هوڪا ڏئي رهيا آهن ۽ هيل تائين ضيائيت جو ٻج وڌي وڻ ٿي رهيو آهي، ان جون پاڙون مضبوط ٿينديون پيون وڃن، ۽ ان کي پاڻي ڏيندڙ ٻيو آمر ٽوپي ۽ سگار کڻي غير جمهوري قوتن کي پروموٽ ڪري رهيو آهي. جنرل مشرف (ر) هي سڀ ڪجهه آسانيءَ سان ان ڪري به ڪري پيو جو هو اسٽبلشمينٽ جو ماڻهو آهي ۽ اسٽبلشمينٽ جي ماڻهوءَ کي ڪوسو واءُ نه ٿو لڳي سگهي.

تاريخ کڻي ڏسو توهان کي ڪوبه جنرل ڪٽهڙي ۾ بيهندي نظر نه ايندو. آرٽيڪل 6 جي موجودگي باوجود به ڪجهه نه ٿيندو، ڇاڪاڻ جو ڪالونيز ۾ سزائون ۽ تڪليفون جمهوري ماڻهن لاءِ ۽ غير جمهوري ماڻهن کي ائين ئي رليف مليل هوندو آهي. جيئن ضياءَ جي پوئلڳن ۽ جنرل مشرف کي ميسر آهي. ها! جيڪڏهن هي رياست هجي ها ته پوءِ پاڻ ڪجهه اميد رکي سگهون پيا۽ قانون اخلاقيات قدرن جو ڀرم رکيل هجي ها.

پر هي ڪالوني آهي جتي هو هزار ملين کان پري هڪ اڳوڻو جنرل پنهنجي پيارن دوستن جي وچ ۾ ويهي ڪري جمهوريت جون ڳالهيون ڪري رهيو آهي.

هينئر هو ميڊيا ۾ اِن آهي ۽ معافيون به گهري رهيو آهي. پر هن جي معافي به صرف ميڊيا شو آهي. هن کي پنهنجي ڪنهن به عمل تي ندامت نه پئي ٿئي، جنرل مشرف جي اکين ۾ افسوس ۽ شرم نظر نه پيو اچي. جن اکين ۾ندامت نه هجي، ان مان ڪيئن ٿي اميد ڪجي ته هو پنهنجي غلطين مان سکيو آهي. فور آر (مشرف) چئي رهيو آهي ته هنجي دور ۾ ڪجهه به غلط نه ٿيو، هن جو دور پرسڪون رهيو، بس آخري سال ۾ ڪجهه گڙٻڙ ٿي، شهيد بگٽيءَ غار ڪرڻڻ جي ڪري قتل ٿيو، اين آر او مان نه پر چوڌرين آئيندو، شهيد پنڪي ڊيل ٽوڙي آئي، مان جيڪڏهن چيف جسٽس کي لاٿو ته اهو قانوني هو، عمل غلط هو، پر مان آئيني طور تي ڪيو. ڪشمير ۾ مجاهدين کي اسان Train ڪري موڪليو آهي، منهنجي دور ۾ ڪا به ڪرپشن ناهي ٿي. هي ڳالهيون ميان مشرف فور آر واري ماڻهوءَ جون آهن. جنهن بي بي سي تي انٽريو ڏيندي هي به چيو ته عوام اڳواڻن تي يقين نه پيو ڪري ان ڪري هو آرمي ڏانهن وڃن پيا. خانداني سياست ختم ٿيڻ گهرجي. عوام کي نئين سياست ڏيڻ جي ضرورت آهي. هڪ سوال جي موٽ ۾ جواب ڏيندي چيو ته هي سڀ مغربي ڳالهيون آهن، اسان کي حل پنهنجي حالتن کي مد نظر رکي ڪري ڪرڻ گهرجي. پڙهيل لکيل حلقو ووٽ ناهي ڏيندو ان کي اڳتي آڻڻ جي ضرورت آهي.

جنرل مشرف فور آر پسٽل مان هوائي فائر ڪرڻ کان رهي نه ٿو سگهي شايد پنهنجي عادت کان مجبور هجي. جڏهن فور آر مشرف ايڏو ڳالهائي ٿو ته پاڻ کان به رهيو نه ٿو ٿئي ته اسان به ڪجهه ڳالهيون رکون.

توهان ڇا به ڪريو پر تاريخ جون اکيون مٽائي نه ٿا سگهن. ائين ئي جنرل (ر) مشرف ڇا به چوي، تاريخ جون اکيون مٽائي نه ٿيون سگهجن ۽ هي حقيقت غير سنجيده جنرل جي سمجهه کان ٻاهر آهي. هن جو چوڻ ته هن جي دور ۾ ڪا به ڪرپشن نه ٿي. عوام پڇڻ چاهي ٿو ته نائين اليون کان پوءِ 5 ارب ڊالرز ، مستقل ملندڙ آمريڪن امداد ۽ 2005ع جي زلزلي کانپوءِ آيل امداد جا پئسا ڪيڏانهن ويا؟ شوڪت عزيز ٻاهرين ملڪ ۾ ويهي ڪري ميگا پراجيڪٽس ڪنهن جي ڀائيواري سان ڪري رهيو آهي؟ جنرل مشرف پنهنجي ٽيم جي حوالي سان ٻڌائي ته اهي ماڻهو ڪيئن هئا؟

جنرل مشرف انساني حقن جو ڪهڙو تقدس رکيو، اسان کان وسريو ناهي، زخم اڄ به تازه آهن، جڏهن مشرف (ر) چيو هو ته ويزا وٺڻ لاءِ ڇوڪريون ريپ ڪرائينديون آهن، ڊاڪٽر شازيه سان هن ڇا ڪيو؟ ڇا ان تي هو معافي گهرڻ جي پوزيشن ۾ آهي؟ جنرل مشرف ايترو جلدي پوڙهو ٿي ويو آهي جو هن کي قوم سان ڪيل خطاب ياد ناهي جنهن ۾ هن شهيد اڪبر بگٽي جي شهادت تي آرمي کي مبارڪ ڏني هئي. ان سان گڏوگڏ شهيد بالاچ مري جي شهادت هن نيٽو هٿان ڪرائي ان جو حساب ڪيئن ڏيندو؟

گم شده ماڻهن جي لاءِ ڪيئن ٿو معافي گهري سگهي؟ جنرل مشرف آئين جون ڪيترا ڀيرا ڌڄيون اڏاريون، ۽ 12 مئي کي ڪٿي رکندو؟ جنهن لاءِ هن پنڊيءَ جي جلسي ۾ چيو هو ته مين ني ڪراچي مين اپنا پاور دکها ديا؟

سڀ ڳالهيون هڪ طرف جنرل مشرف اسان کي حساب ڏئي ته هن شهيد پنڪيءَ سان ڪيئن ورتاءُ ڪيو؟ ان جي قتل کان پنهنجا هٿ ڪيئن ٿو ڌوئي سگهي؟ جنرل مشرف رت ۾ ٻڏل آهي، آخر هو پاڻ کي ڪيئن جلدي ۾ ڌوئي سگهندو؟ جنرل مشرف جي روايت رهي آهي ته هو هميشه انٽرويو ڏئي ڦري ويندو آهي جيئن ماضي ۾ ڊاڪٽر شازيه جي تذليل ڪندي ويزا واري ڳالهه تان ڦري ويو ائين ئي هن ڀيري به هو ڪشمير ۾ مجاهدين کي تيار ڪرڻ واري ڳالهه تان هٿ کڻي ويو آهي. جنرل مشرف جو چوڻ ته عوام آرمي ڏانهن ويندو آهي، پر جنرل مشرف کي هي ڄاڻ ناهي ته عوام هميشه پنهنجن اڳواڻن ۽ شهيد اڳواڻن ڏانهن ويندو آهي، عوام جا قدم ڪڏهن به اسٽبلشمينٽ جي در ڏانهن ناهن ويا. پر ها! غير عوامي ماڻهن اسٽبلشمينٽ ڏانهن نهاريو آهي ائين جيئن هاڻي به ڊرامو جاري آهي جنهن جي پهرين ڪيسٽ مشرف پارٽي جي روپ ۾ مارڪيٽ ۾ جاري ٿي چڪي آهي.

جنرل مشرف ٻاهر آهي ان ڪري هن کي جيڪو وڻي ٿو ڳالهه ڪري پيو پر هن کي اندازو ناهي ته عوامي اڳواڻ ڪيئن ڳالهائيندا آهن؟ جنرل مشرف آرمي جو ماڻهو آهي، هن کي ڪهڙي ڄاڻ عوام جي ٻولي ڇا ٿيندي آهي؟ جنرل مشرف جو چوڻ آهي ته اليٽ ڪلاس ووٽ نه ٿو وجهي ان کي اڳتي آڻڻ جي ضرورت آهي، هي ڳالهه انهي ڪري رهيو آهي جو ڪِٽي پارٽيز جو عورتون ۽ بزنس ڪلاس مشرف کي اڳتي آڻڻ چاهي ٿو، اهي جيڪي ماضي ۾ جنرل مشرف جي غير جمهوري قدمن جا حمايتي هئا، هاڻي اهي پنهنجي پئسي جي زور تي مشرف کي هٿي ڏئي رهيا آهن، ان ۾ شڪ ناهي ته اسٽبلشمينٽ جي سپورٽ آهي.

جنرل مشرف اميرن جي ڪار ۾ ويهي ڪري غريبن جي جهوپڙيءَ کي ڪيئن ٿو بلڊوز ڪري سگهي؟ ڇا انهن اميرن جا ووٽ غريبن تي ڀاري آهن؟

جنرل مشرف پاڻ کي کير ۾ ڌوتل پيش نه ڪري، ڇاڪاڻ جو جنرل مشرف (ر) (R 4) کي ياد رکڻ گهرجي ته هن ديس ۾ سياسي يتيمي ضرور آهي پر تاريخ جون اکيون اڄ به موجود آهن، جن کي موجوده وقت ڏسي رهيو آهي. ان ڪري جنرل مشرف پاڻ کي تاريخ جي اکين سان ڏسي جتي هو پاڻ کي رت ۾ ٻڏل ڏسندو. هڪ اهڙي جنرل جي معافي جنهن جي اکين ۾ افسوس ناهي پر هو موجوده وقت کي لفظن جي جادو سان بيوقوف ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي هڪ همٽي ڊمٽي اليٽ ڪلاس جي چُرچ تي. جنرل مشرف ڪاش! سنجيده ويهي ڪري معافي نامو لکي سگهي ها، ته شايد هن کي ڪٿي معافي به ملي وڃي ها، پر هن پاڻ کي پاڪستان جو ولي سمجهي رکيو آهي.
Daily Ibrat Published on 17/ October/ 2010

Friday, October 8, 2010

Mush's Kitty Party!

Long way!
مشرف جي ڪِٽي پارٽي
وينگس
___________________________________
پاڪستان ۾ هڪ ڳالهه اهم رهي آهي ته هتي جي اليٽ ڪلاس جي هام رهي آهي ته اهي وڏا جمهوري ۽ پڙهيل لکيل آهن، پر انهن ئي هر دور ۾ غير جمهوري قوتن جي سپورٽ ڪئي ۽ انهن کي آرام سان حڪومت ڪرڻ به ڏني، اِن کان علاوه پاڪستان کان ٻاهر وڃي آمرن جي سپورٽ به نه ڪئي. ايستائين جو ان امير ڪلاس جنرل ضياء جي وڌيڪ تعريف ڪندي ذوالفقار علي ڀٽي تي تنقيد ڪئي. هن ملڪ کي جيترو نقصان اسٽبلشمينٽ ڏيندي پئي اچي ان ۾ ڀاڱي ڀائيواري امير طبقي جي به آهي.
اسان مظلوم غريب گهٽ پڙهيل لکيل عوام کي ڇا مليو آهي؟ اسان جي ڳالهه ئي نه ڪريو اسان جو ته ڪو حساب ڪنهن کاتي ۾ اچي ئي نه پيو، جو ڪٿي ڪنهن جاءِ تي پنهنجو به ليکو اچي سگهي. اسان صرف انهن طرفان مليل سور سهڻ لاءِ آهيون، انهن اميرن به ته اهو ئي سمجهي رکيو آهي. جنهن عوام کي ڪير ياد ئي نه ڪري ان عوام جي اهميت ئي ڇا آهي؟ هن ملڪ کي هلائيندڙ اصل قوتون به اهو ئي چاهين پيون ته عوام انهن آڏو بي زبان گونگي گانءِ بڻجي رهجي وڃي، انهن جي جڏهن مرضي پوي جيڪو وڻين اهو ئي ڪن. هن ملڪ ۾ انسان صرف وڏي ڀاءُ (پنجاب)۽ اسٽبلشمينٽ جا ساٿاري آهن، باقي جيڪي اسٽبلشمينٽ جي ليڪي کان ٻاهر آهن انهن جي حيثيت ڪهڙي آهن اسان وطن ڪارڊ ۽ ٻوڏ دوران ڏسي چڪا آهيون.

هينئر وري انهن پنهنجي نئين حڪمت عملي جوڙي آهي، انهن جو پيدا ڪيل لبرل آمر ، نئين روپ ۾ اچي رهيو آهي. مون کي چڱي ريت ياد آهي ته منهنجي دوست مونکان سوال ڪندي هو ته How do you see liberalism by Mush Darling? ان دوران مون ان کي ٽهڪ ڏيندي جواب ڏنو هو ته هو Darling پنهنجي گهرواريءَ يا وري Kitty Parties کي زندگي ڏيندڙ ليڊيز لاءِ هوندو، باقي مون لاءِ هو هڪ آمر آهي، رهيو سوال هن جي ليبرل ازم جو ته هي ليبرل ازم باءِ مُشُ، فار مُشُ ۽ آف مُشُ آهي!
گهڻي عرصي کان پوءِ هن مون کي وري فون ڪندي چيو ته هاڻي ڇا خيال آهي مُشُ لاءِ؟ مون وري ان کي اهو ساڳيو جواب ڏيندي چيو ته همراهه جي هي پارٽي مشرف ڪِٽي پارٽي آهي، پهرين kitty party ۾ امير عورتون ويهي ڪري گلائون، چرچا ۽ وقت پاس ڪنديون هيون، هاڻي مشرف پنهنجي پارٽي ٺاهي ڪِٽي پارٽين جيان مزا ماڻيندو.

جنرل (ر) مشرف کي پارٽي ٺاهڻ ڇو ڏني وئي آهي؟
ڇا واقعي به اسٽبلشمينٽ پنهنجو ماڻهو آڻڻ چاهي ٿي؟ ان ۾ شڪ ناهي ته اسٽبلشمينٽ جون همدرديون مشرف سان اڄ به آهن، ڳالهه هي آهي ته جنهن اسٽبلشمينٽ ٻئي ڪنهن جنرل کي پارٽي ٺاهڻ نه ڏني انهن هن کي پارٽي ڇا لاءِ ٺاهڻ ڏني آهي؟ ائين ته ناهي جو هي پارٽي خود هن جي پنهنجي انا جي پيداوار هجي، ڇو جو همراهه مسلسل چوندو رهيو ته مان سياست ڪندس ۽ پارٽي به بس اجهو پيو ٺاهيان، مٿان وري عتيقه اوڍو ۽ مارئي ميمڻ ( پاڻ کي مارئي لکڻ جي بجاءِ هوءَ حرف عام ۾ غلط ماروي ميمڻ لکڻ پسندي ڪندي آهي، جن جو سافٽ فورس هميشه مشرف ميان مٿان رهيو ته پاڪستان نيڊس يو! جڏهن مشرف آڏو ڪيٽي اسٽائيل هلندو رهيو ته پوءِ هن به کڻي اسٽبلشمينٽ کي راضي ڪيو هوندو ۽ نواز ليگ وارن کي به ته جواب ڏيڻو هو.

انهي ڪري هن پنهنجي ڪِٽي پارٽي جوڙي ورتي آهي. هن پنهنجي پارٽي ڪهڙي بنياد ۽ سبب ڪري جوڙي آهي؟ جنرل مشرف (ر) مٿان اسٽبلشمينٽ ۽ امير طبقي جون همدرديون گهڻيون آهن، مٿان وري پاڪستان ۾ سياسي يتيمي جو ماحول آهي، جنهن کي قسمت سمجهندي، مشرف اچڻ چاهي ٿو، ان سان گڏوگڏ اردو آبادي کي به متحده سان گڏ هڪ اهڙو نمائندو گهرجي جيڪو انهن جي مفادن جي ڳالهه عالمي سطح تي ڪري سگهي، انهي ڪري متحده جو نرم گوشو مشرف ڏانهن آهي. جڏهن ته هينئر تائين متحده کُلي ڪري مشرف جي سپورٽ ناهي ڪئي، پر وقت اچڻ تي متحده مشرف جي ائين سپورٽ ڪري سگهي ٿي. هاڻي متحده کي به مشرف جهڙي ليڊرشپ جي ضرورت آهي.
ٻيو پاسو هي ئي آهي ته امير طبقي مشرف کي مٿي کنيو آهي ته پاڪستان ۾ سياست ڪري. مشرف کي شايد ريٽائرڊ جنرلن جي سپورٽ هجي.
مشرف پنهنجي هي ڪِٽي پارٽي جوڙي جتي پاڻ کي گهڻو مصروف رکيو آهي اتي هي پاڪستان ۾ پنهنجي گهرواريءَ کي موڪلي سگهي ٿو جيڪا عتيقه ۽ مارئي ميمڻ جهڙين عورتن جي ميڙ ۾ اچي ڪري پريس ڪانفرنسون ڪري سياست ڪندي. مطلب ته پاڪستان کان ٻاهر مشرف سياسي رانديڪي سان کڏيندو ۽ پاڪستان ۾ هن جو هر دل عزيز دوست ۽ صحبا پرويز سياسي رانديڪي سان کيڏندي نظر اينديون.

مشرف جي پارٽي جو نعرو ڪهڙو آهي، ”نا روٽي، نا ڪپڙا، نا مڪان سب سي پهلي پاڪستان. مطلب مشرف ميان پاڻ کي اينٽي ڀٽو پيش ڪري وڏو ڏاهو پيش ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي. پر ڪير وڃي مشرف کي سمجهائي ته جنهن رياست ۾ روٽي، ڪپڙا ۽ مڪان جو وجود ناهي ان رياست جو مستقبل ناهي. مشرف ڪنهن حد تائين سچ ئي چيو آهي ڇاڪاڻ امير ۽ اسٽبلشمينٽ عوام کي هي ٽئي شيون ڏيڻ جي موڊ ۾ ناهي، ۽ ان جو کليل اظهار مشرف ڪري ڇڏيو آهي. مشرف پارٽي جوڙڻ کانپوءِ جيئن پاڻ کي هيرو ڪري پيش ڪري رهيو آهي ان تي اسان (عوام) جا گهڻا حساب ڪتاب رهن ٿا. مشرف وساري سگهي ٿو پر اسان ڪيئن ٿا وساري سگهون ڊاڪٽر شازيه جي تذليل ٿيندي صرف هڪ خاڪي وردي واري هٿان نه پر خاڪي وردي جي مالڪ هٿان پڻ، جنهن ڊاڪٽر شازيه کي انصاف ڏيڻ جي بجاءِ ان لاءِ چيو هو ته ويزا حاصل ڪرڻ لاءِ عورتون ريپ ڪرائينديون آهن.

جنرل مشرف (ر) لاءِ جتي ٻيا کاتا کُلي سگهن ٿا اتي ئي هن مٿان گم شده ماڻهن جا ڪيس، بالاچ مري جي شهادت جا ڪيس به داخل ٿي سگهن ٿا. جنرل (ر) مشرف تي گهڻا ڪيسز آهن، اسان مڃون ٿا ته هن سڀئي رڪارڊ ختم ڪرايا آهن، ڇو جو هن کي اندازو هو ته اڳتي هلي ڪري نواز شريف جهڙا هن جي ڳچي پڪڙي سگهن ٿا، مشرف رڪارڊ گم ڪرائي سگهي ٿو پر رڪارڊ تي موجود واقعن کي ڪيئن ختم ڪري سگهندو؟
ٻاهرين ميڊيا آڏو پاڻ کي لبرل چوندڙ مشرف کي ڪير ڪجهه نه چوي پر مشرف اسان مظلوم قومون آڏو ڪهڙي منهن سان ايندو؟ مشرف اسان کان شهيد پنڪي کسي ڇڏي ڇا مشرف انهن سڀني گناهن کان بچي سگهي ٿو؟
مشرف جي جوڙيل پارٽي سواءِ ڪِٽي پارٽي کان علاوه ڪجهه به ناهي جنهن جي سهاري هو ان انتظار ۾ آهي ته ڪٿي ٿو هن کي موقعو ملي جو هو وري ٻيهر اقتداري گهوڙي جي واڳ سنڀالي، پر مشرف ميان کي ڪير سمجهائي ته ڪِٽي پارٽيز ۾ صرف ڳالهيون هلنديون آهن ۽ اخبارن ۾ خبرون، اهو ئي ڪم مشرف جي ڪِٽي پارٽي ڪري رهي آهي. دلچسپ منظر هي به ٿي سگهي ٿو ته امير ڪلاس جون اهي عورتون جيڪي ڪڏهن ووٽ ڏيڻ جي زحمت نه ڪنديون آهن اهي شايد ووٽ ڏيندي نظر اچن ۽ آمر جي ڪيمپ مان بيهي ڪري عوامي جمهوريت جي ڳالهيون ڪن!!!
عوام هڪ ٻيو ديس آهي جنهن ۾ مشرف جهڙا آمر ڪڏهن به جاءِ نه ٿا وٺي سگهن. جيڪڏهن اسان غلط آهيون ته مشرف ڀل پنهنجي ڪِٽي پارٽي جو پتو کيڏي ڏسي.
Daily Ibrat 8 October 2010